Тэтгэлэг горилогсдод тусламж

Нүүрномны Үйл ажиллагаа хариуцсан дарга Шэрил Сандбэргийн Lean-In: Women, Work, and the Will to Lead номыг Оргил өөд гэж Д.Ганзориг орчуулсан байна лээ. Уг нь оргил өөд ч биш л дээ. Утга нь эвтэйхэн шиг нийлүүлэх гэсэн үг юм. Өөрөөр хэлбэл амьдралд хүлээсэн олон үүргээ яаж аятайхан шиг зохицуулаад эвтэйхэн шиг альфа эрэгчингүүдтэй нийлэх вэ гэсэн санаа. Намайг орчуулгандаа реценз бичиж өгөхийг хүссэн боловч би татгалзсан юм. Учир нь энэ бол маш их зүтгэл, хөдөлмөр, тэвчээрээс гадна Шэрил Сандбэргийн жүүд үндэстэн, цагаан арьстан гэдэг нь маш их нөлөөлсөн. Феминизм, эмэгтэйчүүдийн тэгш байдлын талаар цогтойгоор тэмцдэг ямар ч эмэгтэй энэ номыг “амьдралыг хэт гоёчилсон” гэж үздэг. Учир нь Сандбэргийн үзэж байгаагаар эмэгтэйчүүд өөрсдөө илүү идэвхтэй, гүргэр байвал хүйсийн тэгш бус байдлыг арилгаж чадна гэнэ. Амбицтай байж, эрчүүдтэй ач тач алалцаж байж амжилтад хүрнэ гэж үзэх нь өөрөө учир дутагдалтай. Маш их амжилтад хүрсэн бүх эмэгтэйчүүдийг харахад тэд өөрсдөө зүтгэлтэй байснаас гадна гэр бүлийн маш том дэмжлэгтэй байгааг харах болно. Эсхүл гэр бүлээ зольж байж энэ амжилтад хүрнэ. Хөгжиж буй буурай оронд амжилтад хүрсэн эмэгтэйчүүдийг харахад ихэнх нь гадаад нөхөртэй байдаг. Ан Сан Су Чи-с эхлээд манай САЖСайд Ц.Оюунгэрэл гм. Эсхүл ганц бие ээж. Даяаршлын нөлөөгөөр гэр бүл нь нийгмийн анхан шатны инстүүц нэгж байхаа больж байна. Манайд ч энэ нөлөө маш хүчтэй. Гэрлэлтээ батлуулахгүйгээр хамтран амьдрах, эцэггүй хүүхэд төрүүлэх гм зүйлсийг хориодхон жилийн өмнө ах дүү, ураг төрлөөрөө хүлээн зөвшөөрдөггүй байсан бол энэ явдал одоо нийгмийн стандарт болтлоо хүлээн зөвшөөрөгджээ. Монголчууд эртнээсээ гэртээ хүүхэд гаргасан охиноо ад үзэлгүй, гал дээр гарсан зээ гэж хүүхдийг нь хайрлан өсгөдөг, нэгэнт гэрлэлтийн баталгаа гэдэг зүйл байхгүй учраас нэг гэрт орсон бол эхнэр, нөхөр гэж үздэг байж. Уламжлалаа дагаад хүний охиныг ёсолж авах нь аль аль талдаа үнэ хүндтэй байсан тул чинээлэг хүмүүс нь өргөн дэлгэр хурим найр хийдэг байж. Түүнээс борчууд хадаг тавьж хүүхнийг нь гуйгаад, охиноо хадмын газар мордуулдаг байсан биз. Нэг гэрт орох өдрөө эрх биш ламаас асуудаг байсан болов уу. 1940-50д оны үе хүртэл ил, далд амраг гэж хэлж болохоор их, бага хатантай байх асуудал чинээлэг давхаргын дунд байсаар ирсэн юм. Дарга мяндагтангууд, сэхээтнүүдийн дунд энэ үзэгдэл газар авсан тул намын хурлаар яригдаж байсан түүх бий. Үүнээс хойш сайд дарга нарын эхнэрүүдийн “Намын төв хороо байхад чи муу хайшаа зайлах вэ” гэдэг үг гарсан. Мөн 30-40д оны сэхээтнүүд орос эхнэр, хүрээний данжаадын үр садтай суух нь их байсан нь гадаадад сурч, галуу шувууны мах идээд иртэл өнөө муу бор хүүхнүүд нь халтар харагдаа байлгүй. Чухам тэр үед театрын жүжигчин бүсгүйчүүд сайхан хүүхэнд тооцогддог байсан нь ариун цэвэртэй холбоотой болохоос монголчуудын ярьдаг сайхан хүүхний хэв шинжийг агуулсан байсан ч юм уу, үгүй ч юм уу. Ихэнхийнх нь түүхийг сонсоход үр хүүхэд, хань нөхрөө хаяад урлагт зүтгэсэн л байдаг юм билээ. Миний өвөг лав хоёр хатантай байсан. Буруутгах аргагүй юм. Эрчүүдийнх нь гуравны нэг нь лам болж сахил хүртчихээр хүүхнүүд нь яаж амьдрах билээ? Хүрээ бараадсан борчуудын хороололд ганц бие хүүхнүүд олон байсан нь зайлуул, лам, хуврагуудын “винайн ёсоо” умартах газар байж. Эсхүл нэг данжаад бараадаж амьдардаг тийм л хүмүүс байж. Тиймдээ ч 60, 70д он хүртэл хамаргүй авгайцуул тааралддаг байсан байх. Их зохиолч Д.Нацагдоржийн Ламбугайн нулимс чухам үүнийг л өгүүлдэг. Яг яс юман дээрээ Богдын хатан Дондогдулам хүртэл аягач хүүхэн л байсан юм билээ. 30д оны хэлмэгдүүлэлтийн үед цэргийн дарга нар ихэд моодонд орж, нөхрийг, аавыг нь барьж авчихаад охинтой нь, авгайтай нь суух нь элбэг байж дээ. Тэдэн дундаас шөрмөстэй нь сургууль, соёлын мөр хөөсөн нь өнөөдрийн алтан үеийнхэн гэж хэлэгдэж байгаа салбар салбарын гавьяат эмэгтэйчүүд юм. Буриад хүүхнүүд эдэн дунд олон байдаг нь яг тэр үеийн сэтгэл санааны шархнаас хамааралтай болов уу гэж би боддог юм. 60-70д онд гэр бүлгүй бол дэвшиж, дээшилнээ гонжийн жоо байсан тул тэр үеийн хүмүүс нутгаасаа эхнэр авах нь элбэг, тэр үеийн сайд, дарга, сэхээтнүүдийн эхнэрүүд ихэнхдээ өөрөөс нь боловсролын түвшин доогуур. Учир нь дарга өөрийгөө боловсруулаад явчихсан, эхнэр хүүхдүүдтэйгээ зууралдсаар яг байрандаа үлдсэн байдаг. Даргын машиныг даргын эхнэр унадаг, дарга, сайдаасаа илүү эрх мэдэлтэй эхнэрүүдийн арми гарч ирсэн нь 70-80д он. Чухам социализмын үеийн номенклатур ангийн эрх мэдлийг атгасан үе энэ байж. Ингээд 90 он гарлаа. Энэ тухай Цэнддоо гуай, Баабар гуай олон удаа бичсэн тул дахин үл нуршин, манай нийгэм дэх эрэгтэйчүүдийн хоцрогдол яг энэ үеэс эхтэй гэдгийг тодотгоё. Ялангуяа, бидний үе буюу завсрынхан дунд мэргэшсэн эрчүүд маш ховор. Эр, эм хүмүүсийн дундаж наслалтын зөрүү хуучин соц орнуудтай харьцуулахад манайд өндөр байгаа нь чухам энэ үеэс эхтэй. Г.Анарын мэтгэж байгаагаар бид УИХ-д сонгогдох эмэгтэйчүүдийн квотоос илүүтэй эрчүүдээ хайрлах үндэсний аян өрнүүлэхгүй бол эмэгтэйчүүд давамгайлсан нийгэм байгуулж байна гэнэ. Үнэний хувьтай, манай төрийн бодлого хүртэл ЭМЭГТЭЙЛЭГ. Бөөн хайр, халамж, өршөөл шүү дээ, хөөрхий. Ингэж их нуршсаны эцэст Марго эмээгийнхээ (Margaret Thatcher) захиасыг орчуулж хүргэе.

  1. Юм хэлмээр байвал эр хүнтэй ярь, харин бодитоор хиймээр байвал эмэгтэй хүн дээр оч-Если вы хотите что-то обговорить — идите к мужчине, если хотите реально сделать — идите к женщине.
  2. Эмэгтэй хүн цэгц шулуун байхаар шиманус гэнэ. Эрэгтэй хүн ийм ааш гаргавал “жинхэнэ эр хүн” болчихно. Когда характер проявляет женщина, про нее говорят «стерва». Когда характер проявляет мужчина, про него говорят «отличный парень».
  3. Сандал дээр суусан өчүүхэн, нялцгай биетэн байх ямар ч утга байхгүй. Нет ни малейшего смысла быть жалкой мягкой субстанцией в кресле. Разве не так?
  4. Азарган тахиа сайхан донгоддог байж болно. Гэхдээ зөвхөн эм тахиа л өндгөө дардаг юм. Петух, может быть, хорошо кукарекает, но яйца всё-таки несёт курица.
  5. Намайг Темз мөрний давалгаан дээгүүр хэрхэн алхаж байгааг харах юм бол шүүмжлэгчид сэлж чаддаггүй болохоороо л тэр гэж хэлэх нь гарцаагүй. Если те, кто меня критикует, увидели бы, как я шагаю по волнам Темзы, они сказали бы: это только потому, что она не умеет плавать.
  6. Үнэгүй бяслаг хулганы хавханд л байдаг. Бесплатным сыр бывает только в мышеловке.
  7. Соёлтой, боловсон хүмүүжил өнөөдөр маш үнэтэй бол бүдүүлэг арчаагүй байдал огт үнэ цэнэгүй эд. Вежливость сегодня ценится очень дорого, а вот нахальство вообще не имеет цены.
  8. Гэр ахуйгаа авч явах ажлаа мэддэг эмэгтэй бүр улс эх орноо удирдах асуудлалтай маш ойр байдаг. Каждая женщина, знакомая с проблемами ведения домашнего хозяйства, близка к тому, чтобы понимать проблемы управления страной.
  9. Өнөөдөр эмэгтэйчүүдэд маш өргөн боломж нээлттэй болж, зарим нь улс орныг удирдаж байна. Гэхдээ бидэнд ташуураас илүүтэй гутаан доромжлол зохьдог юм. Сегодня у женщины есть море возможностей проявить себя: некоторые из нас даже управляют странами. Но, говоря по чести, нам больше идет ридикюль, чем штык.
  10. Хоолойгоо хэрчмээр байна уу? Над дээр боолгох гэж ирэх хэрэггүй шүү. Хочешь перерезать себе глотку? Не приходи ко мне на перевязку.
  11. Хэрэв сайн санаат самаритянд ганц сайхан сэтгэл, зөв зорилго байсан бол түүнийг хэн ч санахгүй. Түүнд бас мөнгө байсан гэдгийг сана. Никто бы и не помнил о «добром самаритянине», если бы у него были только благие намерения. У него также были и деньги.
  12. Бид хэзээ нэгэн цагт эмээ болно. Всем нам когда-то приходится становиться бабушками.
  13. Гэр бүл нь тухайн эмэгтэйн хувьд хил хязгаар нь биш, амьдралын төв нь байх ёстой. Дом должен быть центром, но не границей жизни женщин.
  14. Нэгдсэн ойлголтод хүрэхийн тулд ярилцагчтайгаа санал нийлэх албагүй, Вовсе не обязательно соглашаться с собеседником, чтобы найти с ним общий язык.
  15. Бидни зовнилын 90% нь хэзээ ч болохгүй юмны тухай байдаг. 90% наших забот касается того, что никогда не случится.
  16. Хувь хүн рүү минь дайрахад би баярладаг. Тэдэнд өөр улстөрийн үндэслэл үлдээгүй гэсэн үг. Персональным нападкам на меня только радуюсь. Значит, других политических аргументов у противника уже не осталось.
  17. Дайснаа сайн судлах хэрэгтэй, тэгсэн цагт түүнийг өөрийнхөө найз болгож чадна. Нужно хорошо изучить своего врага, тогда однажды можно превратить его в друга.
  18. Улсын баялаг бүтээх нь зөвхөн байгалийн нөөц дээр тулгуурласан байх албагүй. Бүр байгалийн нөөцгүй байсан ч бий болгож болдог эд. Хамгийн гол нөөц бол хүн. Төр хүмүүсийнхээ авьяас, чадварыг хөгжүүлэх боломжийг л олгох хэрэгтэй. Богатство страны не обязательно строится на собственных природных ресурсах, оно достижимо даже при их полном отсутствии. Самым главным ресурсом является человек. Государству лишь нужно создать основу для расцвета таланта людей.
  19. Эдийн засгийн эрх чөлөөгүйгээр өөр ямар ч эрх чөлөө оршин тогтнох боломжгүй. Без экономической свободы никакой другой свободы быть не может.
  20. Хүчирхэг байна гэдэг нь жинхэнэ хатагтай байхтай ижил. Хэрэв хүмүүст өөрийгөө сануулах хэрэгтэй байгаа бол та баталгаатайгаар хатагтай биш. Быть могущественной — это как быть настоящей леди. Если вам приходится напоминать людям, что вы ею являетесь, вы ею не являетесь точно.

Миний адайр зантайг гайхаад байгаа хүмүүст хэлэхэд. Хатуу чанга байдал бол сайхан сэтгэлээр нь хөлөө арчихын цагт зөөлөн сэтгэлтэй хүмүүсийн гаргадаг авир юм. Хохь нь… Д

Cutie

Будь всегда девочкой в душе…

Бодоод байсан чинь найз охиддоо зориулж бичлэг огт хийж байгаагүй юм байна. Алдаагаа гялс заснаа.

Ид дунд насны найз нөхөд маань эхнээсээ өвөө, эмээ болж, уулзахаараа хөгжилддөг зүйл нь хүмүүс хэрхэн хүндэтгэн харьцдаг болсон тухай, өөрсдөө бол болоогүй, хар нялхаараа байгаа тухай л болж дээ.

Хүний нас бүр өөрийн гоо сайхантай. Ялангуяа, эмэгтэй хүний хувьд. Дөчин насанд дөнгөж амьдрал эхлэнэ гэж зүгээр ч нэг хэлээгүй юм шүү.

Дөчин настай бүсгүй. Арван хэдтэй Жульетта шиг романтиклахгүй, 25тай Чоожуу шиг “дэнлүүдэхгүй”, 35тай Кэрри, Миранда, Саманта, Шарлот шиг desperado “хөөцөлдөхгүй”, байгаа зүйлийг байгаагаар нь хүлээн авч, амьдралдаа баяртай, талархалтай бодитоор амьдарч эхэлдэг тул дөнгөж амьдрал эхэлнээ гэж ярьдаг байх.

Мөнгө, карьер, амжилт, нийгэмд эзлэх байр суурь гэх мэт телевиз, хэвлэл мэдээлэл, олон нийтийн сүлжээгээр бусдын наасан шошгоны үнэн мөн чанарыг ойлгосон тул үүнд ач холбогдол өгдөггүй. Хүний хөгжлийн онолоор 40 насандаа ихэнх хүн карьерийнхаа хамгийн өндөр түвшинд очдог аж. Мөнгө санхүүгийн хувьд хүнээс гуйхгүй, хүнд зээлэхгүйгээр өөрөө өөрийнхөө бодит хэрэгцээг хангахуйц болдог, бусадтай өрсөлдөх, даван дийлэх сэтгэл нь тайвширч, байгаа бүхэндээ талархалтай амьдрах, олонд алдартай од байлаа ч өөрийнхөөрөө аз жаргалгүй байдгийг ойлгохтой болдог аж.

Заримынх нь хувьд том болсон хүүхдүүд нь үүрнээсээ нисэн одож, өөртөө анхаарал тавих, дуртай зүйлээ хийх цаг хугацаа, орон зай ихтэй болсон байдаг бол хэнз хүүхэдтэй хэд маань илүү их тэвчээртэй, “шинжлэх ухаанч”-аар үр хүүхэдтэйгээ “ажилладаг” байна.

40 настай охинд үйл явдлыг өөрийнхөөрөө шийдэхийн тулд хэрэглэдэг 20 настнуудын сул асгарах нулимс, 30 настнуудын чихэр, ташуурын арга заль байхгүй, харин ч жинхэнэ өөрийгөө олж чаддаг юм. Тэрхүү жинхэнэ “би” нь маш сонирхолтой бөгөөд 20 настангуудын эмээ, 30 настангуудын хөгшин авгай гэж дуудахыг үл тоон залуус дэнгийн эрвээхий мэт тэднийг тойрон эргэлддэг. Гагцхүү бидний жинхэнэ мөн чанарыг олж харж чадсан тэр эрд л хамт үлдэх боломжийг олгодог юм.

Нийгмийн тулган хүлээлгэсэн дүрд тоглохоо больчихсон учраас эрчүүдийн элдэв халдлагад тайвнаар хандаж, ухаан дутуу, мулгуу хүмүүсийг зүгээр л өрөвддөг. Хэрэв халдлага нь даамжиран доромжлол болвоос хүмүүст эвгүй сэтгэгдэл төрүүлэхээс үл айн зохих хариуг барьж чадна. Миний хувьд лав, намайг эмэгтэй хүний минь хувьд дорд үзвээс ямар ч эрийг дахиж ган хийхгүй болтол нь “май чи” гэж чадна. Гэхдээ энэ нь зэвүү, дургүй хоёр зэрэг хүрч, соёлтой доромжлолд шүү. Түүнээс нэр үг, үйл үгнүүдтэй бол тоож дуугарахгүй. Бурхан шийтгэчихсэн амьтныг нэмж дарлаад юухэв зүгээр… ;)

Ид насандаа бүх охид нугасны муухай дэгдээхийнээс цасан цагаан хун, за больёо гэхэд хар хун, тогоруу, дэглий болж хувирч чаддаг. Залуу насандаа өөрийгөө хангалттай хайрлаж, гамтай эдэлсэн бол энэ насанд гоо сайхны шагналын алтан цом бидний гарт ирнэ. Мэдээж, амьдралын олон нугачаанд бүдэрсэн, нухлагдсан, зовсон, шаналсан гээд олон олон өөр салаа замаар салсан ч чухам энэ л насанд амьдралаас илүү ихийг хүлээхээ больж бодит байдалтайгаа эвлэрдэг ажээ.

Дэлгүүр хэсэхдээ моодны чиг хандлага гэхээсээ илүүтэй, өөрийн биед эвтэй байх, гял цал биш, нүнжигтэй, сайхан харагдахад илүү их анхаардагтул энэ насныхан сонгодог брэндийн барааны гол худалдан авагчид.. Мэдээж хүн хүний S & I нь өөр боловч, боловсролтой эмэгтэйчүүдийн гол шинж болох ямар ч үед сайхан харагдах тэрхүү донж маягийг бүрэн эзэмшсэн байдаг юм.

Хөөрхөн дэгжин хувцастай 20-ууд, брэнддээ даруулсан 30-нуудын хажууд 40+ эмэгтэйн гол ялгарах шинж нь дотроосоо гэрэлтэх тэрхүү өөрөө өөртөө итгэлтэй байдал нь чимэхээс гадна тухайн моментдоо амьдарч чаддагаараа амьдрал нь илүү амт, шимтэй ажгуу. Тэд хаашаа ч яардаггүй, хаана ч хоцордоггүй.

Амжилтад хүрэхийн тулд “алалцах” хэрэг байхгүй, хэн нэгэнд юуг ч юм “нотлох” шаардлага бүр ч байхгүй, зүгээр л “Зүлгэн дээр гэрээ бариад зүгээр сайхан амьдарч” чаддаг учраас л дөчин хэдтэй охид хамгийн сайхан, хамгийн гоё нь. 50 настнуудыг бодвол тэтгэврийн санд санаа зовох шаардлагагүй, 60 настнуудыг бодвол өвчин хууч ярихгүй, 70 настнууд шиг буяны үйлдээ шамдаж, Бурхантай уулзах уулзалтдаа бэлдэхгүй, зүгээр л байгаадаа баярлан, өнөөдрөөрөө амьдрах бид өнгөрсөн амьдралдаа харамсан зууралдахгүй, өмнө маань илүү сонирхолтой ирээдүй угтаж буй гэдэгт итгэлтэйгээр үеийн найз охидтойгоо дэлгүүр хэсч, хов базаж, cool залуустай хамт дарс шимж, сайхан хоол идэж чаддаг. Таргалалт уу? ЭР хүн нохой биш, хоосон ясанд дурладаггүй юм!

PS:

FB status for today:

Для моих подружек: В 40 жизнь только и НАЧИНАЕТСЯ. Мы те, кто есть на самом деле

For my BFF: At four zero, the life can’t get better. We are who we are…

Найз охид минь. Дөчин насанд дөнгөж амьдрал эхэлнэ. Байгаагаараа байж, баяр, талархалтай амьдарч эхэлнэ шүү дээ…

Paragraphs

Залхууралгүй энэ үгэн дээр дараад, бас залхууралгүй толь бичиг ашиглаад чиг бол уншаарай. Энийг сурахгүйгээр тэтгэлэг байтугай, гадаадад мөнгөө төлөөд ч сурч чадахгүй шүү 

9 сарын 1

Твиттэр: @altanalim: “1Sep2013: Анх сургуульд орсон олон жилийн өмнөх тэр өдөр ногоон цувтай ээжээс минь гоё ээж,ногоон лакан цүнхтэй надаас гоё хүн байгаагүйсэн”

 

Reading

Львовт амьдардаг найз маань Нүүрномоор ийм юм нийтэлснийг орчуулан хүргэж байна. Бодит байдал ийм л байна.

 

Яг юу болоод байгаа талаар тайлбарлахуй

Анчин: Нэг, хоёрын гурваа, туулай зугаалахаар гарлаа. Би гүйж гараал, туулайг буудаад унагачихлаа. Пан-пан. Хөөрхий туулай чад. Улаан малгайтай, хар гуталтай…

Дэлхийн ард түмэн:       Яажаагаа дурак вэ, Санта өвөөг алчихлаа ш дээ чи!

Анчин: (Өмнөх мэдээгээ устгангуутаа) Өө яанаа, аймаараа. Ой хамгаалагч тэнэгтээд, Сантаг алчихсан байнаш дээ!

Тэнэгүүдийн найрал:     Үхэж хэвтсэн ой хамгаалагч!

Блогчин:             Ой хамгаалагчаас зайлахгүй. Анчинд буу байхгүй ш дээ

Анчдын нийгэмлэгийн шинжээч:            Анчинд буу бий нь бий. Тэр нь гэхдээ эвдэрхийш дээ. Ой хамгаалагчид л бүх сайн буу байдаг юм.

Буу зэвсгийн шинжээч:Ямарч буу өөрийнхөө уртын хэмжээнээс хол зайд буудах боломжгүй, буугаар хүн алах огт боломжгүй шүү.

Испанийн цанын тамирчин:      Би Испанийн цанын тамирчин байна. Ой хамгаалагч Сантаг сүхээр цохиод алцан гэдгийг би яаааааааг мэдэж байна.

Гэрч:      Сантаг хордуулж алсан. Хордчоод л гүйгээд байсан ш дээ

Тоглоомын наадгайн шинжээч: Хачин л Санта байсан даа. Шуудайнд нь 600 тоглоом байв. Эрүүл, насанд хүрсэн эр хүн ойд шуудай тоглоомоор яах гэж байсан юм бол?

Хүйтэн бүсийн шинжээч: Жинхэнэ Санта колпак малгай өмсдөггүй, хажуудаа Цасан охиноо дандаа дагуулдаг Бас Өвлийн өвөө гэдэг нэртэй

Нийтлэлч:           Хэнд нь ашигтай юм бэ? Сантагийн аллагад ой хамгаалагчийн сэжиглэхгүй байх нь зөвхөн ой хамгаалагчид л ашигтай шүү!

Ой модны шинжээч: Хэн буудсан нь чухал бишээ. Хэрэвзээ ой хамгаалагч ажлаа сайн хийдэг байсан бол ийм осол болохгүй байсын

Блогчин хүүхэн:               Дотроо зөрчилдсөн, толгой эргэмээр түүх байна. Буун дууг шаал өөр ойд сонссон байдаг. Санта явж байсан газраа биш, тэс өөр газар уначихсан байдаг. Хэрэг явдал Баасан гарагт болсон байтал зарим гэрчүүд Мягмар гээд байдаг. Ой хамгаалагч хамаг юмыг самраад хаяж!

Мэдрэл гар:       Дахин нийтэлнэ үү! Санта болон ой хамгаалагч гэсэн үгнээс сангийн алагч гэдэг үг гарч байна Сантехникийн засварчнаас зайлахгүй!

Дэлхийн ард түмэн: Анчин биднийг хэргийн газарт нэвтрүүлэхгүй байна шүү

Анчин: Тэнэг муу ой хамгаалагч!

Тэнэгүүдийн найрал: Тэнэг муу ой хамгаалагч!

Америкийн нисгэгч: Бид ой хамгаалагч өөрийн буугаар Сантаг буудаж байхыг дурангаараа харсан

Блогчин: Ха ха. Америк нисгэгч үүнээс өөр юм хэлнэ гэж үү!?

Блогчин хүүхэн: Буудах үед нь ойд хоёр ширхэг Сантагийн хүүр хаясан. Ой хамгаалагч анчин руу буудах үед нэг Санта нь нөгөөхөө буудсан. Хоёр сум хоорондоо мөргөлдөж, гурав дахь сумыг онов. Цааш нь арай бодож олоогүй байна Хүлээж байгаарай…

Төлөвлөлтийн эксперт: Ой хамгаалагч уйдахгүйн тулд Сантаг алчихсан. Тодорхой л байнаш дээ

Блогчин: Анчинд Сантаг алах ямар шаардлага байнаа?!

Комментатор:  Анчинд тэгвэл ямар ашиг байгаа юм?

Блогчин: Анчинг буруутгахын тулд. Маргаангүй 100%

Дэлхийн ард түмэн: Бидний Сантагийн үхсэн газар руу анчин ойртуулахгүй байгаа нь хэвээр бөгөөд өөрийн зэвсгээ идчихлээ ш дээ

Блогчин хүүхэн: Хэрэв Санта ганцаараа байсым бол яахаараа хоёр хөлний мөр үлдсэн юм бэ?

Тэнэгүүдийн найрал: Ойд эмх цэгц алга. Тэнэг муу ой хамгаалагч

Уншигч: ЮУ Ч ОЙЛГОСОНГҮЙ. Ой хамгаалагчтай ямар нэг байдлаар холбоотой л юм шиг байна…

 

Эх сурвалж: Леонид Каганов

 

 

Социологид habitus буюу хүмүүний оршихуйн цөм ойлголт бий. Энэ нь хүмүүн бидний амьдралын хэв маяг, зан үйл, нийгмийн харилцааны норм, нормативыг багтаасан цогц ойлгоц бөгөөд Францын алдарт социологич Пиэр Бурдьегийн (1939-2002) үзэж байгаагаар рациональ идеологи буюу тухайн нийгмийн тунхагласан үзэл баримтлал, хууль дүрмээс илүү гүнд хэвшсэн зүйл ажээ.

Зун болонгуут Улаанбаатарынхан гэлтгүй Монгол даяараа хөдөөгийн зүг хөлгийн жолоог зална. Больёо гэхэд лагерь гарч задгай агаарт байхыг эрхэмлэдэг. Яагаад?

Зөвхөн эрүүл мэндээс гадна бидний хэдэн мянган жилийн турш амьдарч ирсэн тэр л орчин буюу ориг хабитус тэнд байгаа учраас бид тийшээгээ далд ухамсрын түвшинд тэмүүлдэг юм. 

Байгалиасаа хэнээс ч хамааралгүй, задгай талбайд өнгөрсөн зууны 70д он хүртэл амьдарч ирсэн бидний хабитус сүүлийн 20 жилд эрс өөрчлөгдөв. Бид түүхэндээ ингэж шавж амьдарч байгаагүйгээр үл барам амьдрал тэтгэх гол байгалийн өгөгдөл болох нар, агаар, үзэгдэх орчин хязгаарлагдмал энэ орчинд бид хүний нийгмийн үнэт зүйлсэд тулгуурласан нийгмийн бүтэц, хэм хэмжээ гэхээсээ илүүтэй амьтны аймгийн амьд үлдэхийн төлөө зэрлэг тэмцэлд тулгуурласан нийгмийг инстүүц бүтцийг байгуулжээ. 

1. Түгжрэл:

Яах аргагүй хотын асуудал мөн. Гэтэл машингүй иргэдийн эрх ашгийг 2т тавьж автомашинтай иргэдийг дэмжсэн бодлого явуулаад байгааг огт ойлгохгүй юм. Автомашины зам тэлэхэд хамгийн түрүүнд явган хүний зорчих хэсгээс хумсална. Нөгөө талаас нь барилга барьж буй компаниуд шахна. Нэгэнт иргэнд чөлөөтэй алхах орчин байхгүй тул яах вэ? Машин унахыг л бодно. Морио унаж, хэнээс ч хамааралгүй амьдарч ирсэн монголчуудын хувьд машинаа морь гэж үздэг. Үүний тод жишээ, машины урд тал багтах газар руу чихэх,зогсоол дээр машинаа байршуулсан байдал, цагдаа байхгүй бол дүрэм зөрчиж болно гэдэг сэтгэхүй. Энэ нь дээр дурдсан нөгөө л бидний морьтон үеийн хабитус машин унах зан үйлээр илэрч байгаа хэрэг. Аль том, хүчтэй машинтай нь жижиг хямд машинтайгаа дээрэлхэнэ, шахна. Хотын зам дээрх өдөр тутмын энэхүү үзэгдэл National Geographic сувгийн африкийн цөөвөр чононы тухай баримтат киног эрхгүй сануулдаг.

2. Бохирдол.

Ойр орчимд 15 км хүн байхгүй байнга нүүж байдаг орчинд нэг өрхийн гишүүдийн ил хаяж буй нус цэр, бохир, ялгадас нэг их асуудал биш. Гэтэл суурин газарт ороод ирэхээр энэ нь маш том асуудал болж хувирна. Хэдийгээр хотын иргэний хувьд мөрдөх зайлшгүй шаардлагатай хэм хэмжээ бий боловч үүнийг мөрдүүлэхэд шаардлагатай олон нийтийн буюу хамтын хяналт манайд байхгүй учраас л бид бүгд дор дороо бухимдаж үглэсээр байна. Хэрэв нус цэрээ хаяж буй хэн нэгэнд үг хэлбэл нөгөө хүн нь урдаас нь элдвээр хэлж, хэрэлдэх нь хууль. Учир нь шаардлага зөв гэдгийг ойлгодог хүн нус, цэрээ хаяж чадахгүй. Хэрэв иргэд бүгд дарамт учруулж эхэлбэл энэ нь аажимдаа засагдах зан үйл. Бид хамтын ашиг сонирхлоо хамгаалахын тулд мөн хамтын хариуцлага хүлээж, идэвхтэй байр сууринаас хандсан тохиолдолд нийтээр мөрдөгдөх хэм хэмжээ хэрэгжинэ. Би лав хувьдаа нус цэрээ нийж, “ориг”-оороо байгаа нэгнийг харахаар NatGeo-гийн горилла самжны тухай баримтат кино санагддаг. Тухайн сүргийн тогтсон хэм хэмжээнд захирагдаагүй хэнийг ч самжны сүрэг адлан хөөж чаддаг болохыг уг киноноос харж болно.  

Хогны хувьд өөр асуудал. Одоогоос хорьхон жилийн өмнө бидний хэрэглээнд гялгар уут хуванцар сав байгаагүйгээс гадна бидний гаргаж буй ахуйн хогны бүтэц тэс өөр байсан юм. Хэрэглээ нэмэгдэхийн хэрээр хог ихсэх нь зүй ёсны асуудал. Нэгэнт хэрэглээг дэмжсэн эдийн засагтай улс болохоор хог байсаар байхаас гадна улам ихсэнэ. Хогоо ангилах тухай байтугай дөнгөж хогийн саванд хаях тухай ярьж буй бидний хувьд энэ асуудал шийдэгдтэл дахиад 50 жил байнаа байна. 

3. Fenced community

Харуул, хамгаалалттай орчинд амьдарч, хашаатай сургуульд суралцдаг хүүхдүүд. Тэд 30хан жилийн дараа нийгмийн харилцаанд оролцогч хамгийн идэвхтэй нэгж болно. Бараг манай элитар анги эндээс үүсэх биз. Бритиш скүүлийн захирлын ярьснаар монгол хүүхдүүдийн агрессийг зохицуулах хамгийн хэцүү байдаг гэнэ. Багаасаа self-regulation буюу өөрөө өөрийгөө хянах чадварт суралцаагүй учраас сөрөг эмоцио шууд илэрхийлдэг, энэ нь ялангуяа шилжилтийн насанд хүчтэй илэрдэг тухай ярьж байсан. Хэдийгээр өсвөр насныхны дунд сөрөг эмоцио бусдад гаргах нь түгээмэл хандлага мөн боловч монгол хүүхдүүдийн хувьд энэ маш өндөр гэж ярьсан нь миний анхаарлыг ихэд татав. Хайр нь дотроо, хал нь гаднаа гэдэг монгол уламжлалт сурган хүмүүжүүлэх арга нь хүүхэд өөрөө өөрийгөө хянахад маш сайн сургадаг аж. 

Сүүлийн 25 жилийн нийгмийн задрал мэдээж өрх айлыг ч тойроогүй. Цөөхөн хүүхэдтэй айлын хүүхдүүд, ялангуяа, эрэгтэй хүүхдийн төлөвшлийн асуудал бидний толгойны өвчин боллоо. Ямар сайндаа л “тавьмал хүүхэд” гэдэг нэр томъёо хүртэл гарах вэ дээ. Залуус яагаад ойворгон, тэвчээргүй, шалчигнуур болоо вэ? Нөгөө л хабитус буюу өөрөө өөрийгөө хянаж сурах орчноос нь тасалснаас эхтэй. Үүн дээр нь эмэгтэйчүүд давамгайлсан боловсролын салбар улам ташуур өгч, намайг хэн хэлж, нохойг хэн саахав гэсэн араатны хаан арслангууд олширчээ. Байгаль дээр эрслэнгүүд ан хийж, үр зулзагаа өсгөдөг бол Симбанууд зөвхөн үр тогтоох үүрэг гүйцэтгэдэг аж. Байгалийн шалгарлаар саваг үсээ хамгийн их сагсалзуулсан эр арслан сүргийн манлай болж олон эмэгчинг хураадаг, тэгж чадаагүй нь хэрэн хэсэн явсаар өлсөж үхнэ, эсхүл сэг зэм, өвчтэй дорой нэгнээр гол зогоосоор үхдэг аж.

Нарны гэрэл сайн тусдаг, байгалийн өнгө давамгайлсан орчинд хүний бүтээмж 28% илүү бөгөөд монголчуудын хувьд энэ үзүүлэлт үүнээс ч их байх гэж бодном. Учир нь бидний үндсэн хабитус алсын бараа харагдах задгай орчин, нар, салхи, агаар билээ.  

 

 

 

 

 

 

Дэлхий дахины явдлыг ойлгохоо болиод удаж байнаа. Жишээ нь энэ Украин Улс байна

Нэг үндэстнийг салгасан, нийлүүлсэн, тараасан, Дэлхийн хоёр дайн, өлсгөлөн, хэлмэгдүүлэлт, социализмын нуралт бүгдийг үзсэн, дэлхий дээр хаана ч байхгүй үржил шимтэй хөрстэй, нүүрсний орд газар, хүнд үйлдвэрлэл сайн хөгжсөн улс иргэний дайн руу орчих юм.

Эхлээд майдандацгаалаа. Өвөлжингөө гол талбай дээрээ покрышка шатааж, Ерөнхийлөгч Януковичээ идээч уугаачаар нь дуудаад хөөгөөд явуулчихлаа. Шинэ сонгууль зарлалаа. АНУ 5 тэрбум дойлуур өгсөн юм байх. Сочи Олимпоор чимээгүй болж байтал Крымыг нь таслаад авчихлаа. Дараалаад мужууд нь тусгаар улс болно гэж өвчигнөдөг байгаа. Мэдээж, аль ч хувьсгалын сценарийн дагуу ультра үзэлтэй дээрэмчид, хөлснийхөн гол дүрд орж ирнэ биз дээ. Нэг толгойлогчийг нь буудаж алав. Нэмэр болсонгүй. Засгийн эрхэнд гарсан нөхдүүд нь хяналтаа алдав. 

Түүхэн бие биенээ үздэггүй, баруун, зүүнээр нь талцуулж одоогийн байдлаар зүүн Украинд хүмүүс гудамжинд гарахаасаа айж байна гэнэ дээ. Саяхны болсон Донецкийн Бүгд Найрамдах Улс тунхаглах референдум гээчид нь хөгшчүүл, хөлснийхөн очсон гэнэ. Мариупольд болсон аллагаас болж хүмүүс нь Украины ЗГ улам үзэн ядах болж байгаа хэдий ч салан тусгаарлах асуудлыг бол дэмжихгүй байгаа юм байна. Хамгийн хөгийн нь Славянскт болж буй зэвсэгт мөргөлдөөнд хөлснийхөн, шоронгоос өршөөлөөр суллагдсан гарууд хамгийн их үүрэг рольтой л гэнэ.Хүмүүс нь бүгд шооконд орчихсон, гудамжинд гарахаасаа ч айж байна. Бүгд яагаад ийм юм болов гэдгийг ойлгохгүй,  арвин их баялаг дээрх их гүрнүүдийн хүчний хуваарилалтын золиосонд жирийн украинчууд нь хэлмэгдэж байх шив. 

Чихрийн хаан Порошенко Ерөнхийлөгч болох нь тодорхой болж байх шиг байна. Ард түмэн тогтвортой байдлыг юунаас ч илүү хүснэ. Жил гаруйн өмнө дөө Порошенкогийн РОШЕН чихрийн импортыг хүнсний стандартад нийцээгүй гэсэн шалтгаанаар ОХУ хориглож байсан. Гайхаж байсан тайлал нь энэ аж. Гэтэл саяхан Украины байгалийн хийн корпорацийн ТУЗ-д Жо Байдены хүү орж байх юм. Ай хөөрхий, асар их баялаг заяасан энэ улс дотоодын зодооноосоо болж гадаадын их гүрнүүдийн тоглолтын талбар болж иргэний дайнд орлоо.

Бид ч мөн хүн хэлэлтгүй. Хэн нь ихийг хулгайлсан талаараа хэлцэж, хэрэлдэж суутал ОХУ тээвэр, эрчим хүч, БНХАУ худалдаа, эдийн засагт хяналтаа тогтоож, хэн нь хэнээсээ өрсөж, илүү том өвдөл цөвдөл хулгайлах вэ гэдэг зодоон улстөр-эдийн засгийн бүлэглэлүүдийн дунд улам ширүүсч байна.

Өнөөдрийн уушиг, маргаашийн өөхний сонголт хийхэд өлссөн хүмүүс уушгаа, цатгалан нь өөхөө л сонгоно. Өөх байгаа гэж мянга хэлээд уушигнаас өөр юм идэж үзээгүй өлсгөлөн хүмүүн ойлгох нь үгүй л болов уу даа.

Орос-Хятадын найрамдал мандтугай. Ямар ч тохиолдолд уушгаа идээд, уртын дуугаа дуулаад л галигуулж явах даа хэдүүлээ. Тэмээ туйлаад тэнгэрт гарахгүй. Ямаа туйлаад янгиа эвдэхгүй гэж…

Шошгон үүл

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 140 other followers