Тэтгэлэг горилогсдод тусламж

Archive for 7 сар, 2012

Танилцуулга

Та нарын СиВи-г уншаад уур хүрэх үе их байсан. Мэдээллийн арга хэмжээнд ирсэн хүмүүсийг СиВигээ дахин сайжруулах даалгавар өгсөн. ГАНЦХАН хүн гэрийн даалгавраа хийж, СиВигээ сайжруулахыг хичээжээ. Хүрэлбат “Хөөцөлдөх хэрэгтэй” гэж, би ч мөн олон удаа ямар нэг юм олж мэдээд, өөрийнхөө материал дээрээ дахин ажиллаж сайжруул гэж үглэсэн дээ хөөрхий. Урамгүй гэж.

Бэлэн хоол нэхээл шувууны ангаахай шиг амаа ангайгаад байвал хэзээ нисч сурцгаах юм болдоо та нар???

СиВи

  • 2-4 хуудсанд багтаах
  • Бүрдэл хэсэг бүрийн доор холбогдох мэдээлийг цэгэн тэмдэглэгээтэй мөрөөр бичих
  • Фонт Ариал 12
  • Бүрдэл хэсэг хооронд зай үлдээх
  • Урт өгүүлбэрээр, нуршуу бичихгүй байх
  • Уншиж буй хүн маш хурдан хугацаанд өөрт хэрэгтэй мэдээллээ олж авахаар байх

Бүрдэл хэсгүүд

  • Personal Details:
  • Education: Хамгийн сүүлд төгссөн сургуулиа хамгийн түрүүнд бичнэ. Зөвхөн боловсролын зэрэг авсан сургалт Диплом дээр байгаа бакалаврын зэргийн нэршлээ бич Жишээ: Bachelor of Business Administration (International Trade and Commerce); Bachelor of Science. (Information Technology) Bachelor of Art (Economics) г.м
  • Employment History: Хамгийн сүүлийнх хамгийн эхэнд дүрэм энд мөн үйлчилнэ.
  • Further training: Богино хэмжээний, диплом, сертификатын сургалт,
  • Additional skills: Нэмэлт ур чадвар Компьютер, эмнэлгийн анхан шатны тусламж, кино орчуулах, машин онгоц барих, усанд шумбах г.м
  • Аchivement: Авсан шагнал, гаргасан амжилт. Он дараалал сүүлээс эхнийх
  • Community and Leisure interests: Олон нийтийн ажил, чөлөөт цагаараа хийдэг ажил
  • References: Чамайг тодорхойлж чадах хүний нэр, албан тушаал холбоо барих мэйл, утас

ХУВИЙН МЭДЭЛЭЛ

Овог нэр: Овог жижиг үсгээр, өөрийн нэр томоор. Жишээ: Ms. Altangerel ALIMAA

Уншиж буй хүн аль нь нэр, аль нь овог болохыг шууд мэдэх ёстой бөгөөд манайд овог байхгүй учраас энэ нь их төөрөгдүүлдэг. Томоор дуудуулахыг хүсч буй нэрээ тодруулж байна гэсэн үг

Хаяг: Энэ хаяг дээр байх хугацаагаа сайтар бич.

Утас, мэйл хаяг, факс: Ажилладаг утсаа өгөх. Утасдахад тэр утас нь “Уучлаарай, таны залгасан дугаар ашиглалтад байхгүй” гэвэл бас л эвгүй. Мэйл хаяг өгсөн бол ядаж 3 хоногтоо нэг удаа шалгаж бай. Мөн мэйл хаяг чинь baby@yahoo.com gorgeoussexy@hotmail.com гэх “ганган” нэртэй хаяг руу захиа бичих нь юу л бол. Ихэнхи тохиолдолд олон нийтийн иймэрхүү хаяг шууд спам бокс руу ордог.

Таны нас, гэрлэсэн эсэх, хүүхдийн тоо, хүйс ач холбогдолгүй. Хууль зүйн үүднээс харвал энэ мэдээллийг шаардах нь ТЭГШ БОЛОМЖ-ийг хязгаарлах нөхцөл бүрдүүлж байна гэсэн үг. Гэхдээ өөрөө л мэдэх хэрэг.

Эрүүл мэндийн байдал: Хайран зай

Зарим газар нийгмийн даатгал, эрүүл мэндийн даатгалын дугаар шаардах нь бий. Ихэнхидээ хуулбар хавсаргахын хүсдэг.

БОЛОВСРОЛ

Их дээд сургуулийн нэр-суралцсан он-авсан боловсролын зэрэг ТОВЧИЛЖ БОЛОХГҮЙ- мэргэшил-амжилт-сурлагын голч дүн, тэтгэлэг

Дунд сургуульд ангийн дарга, дугуйлан секцэнд хамрагдсан байдал, амжилт,

For example:

National University of Mongolia

2003-2007 School of Foreign Affairs

Bachelor of Art (International Relations) GPA 3.75/4.0

Thesis title: Diplomatic relationship between Mongolia and Korea XVII c. evidence

Award for Academic Achievement-2005 ‘

Secondary School No23, Ulaanbaatar, Mongolia

1993-2003 Graduated with Golden Medal. was elected Class Leader from Grade 3 to Grade 10

Winner of School Essay Competition 2001

Attended Drama Class over three years.

WORK EXPERIENCE

2007-to present

APU Holding, Ulaanbaatar Mongolia

Marketing Manager

Duties: (Cite facts, avoid I did, I have etc)

  • Conducted research into market perception of the logo
  • Created online newsletters for 320 customers
  • Managed 34 promotional events
  • Designed 54 brochures promoting new beverages3
  • Set up visual merchandise for 12 promo campaigns
  • Produced monthly reports to the Board
PUBLICATION:
Хэвлүүлсэн материалын жишээ:
2011
”Planning for growth or growing for planning? Urban planning challenges for Mongolia”.
EAROPH Annual Bulletin. Accessible from http://www.earoph.net/publications/2011_Brunei.htm
Achievement:
Боловсрол дээр дурдсан зүйлсээ яг юуны учир ямар шагнал авсан гээд тодруулж бичнэ.
Олон нийтийн ажил
Ямар байгууллагад ямар үүрэг рольтой ажил хийгээд ямар амжилтад хүрсэн
Жишээ:
Volunteering at community development initiatives at local NGO LOTUS, Ulaanbaatar Mongolia
Roles: Face-to-face contact with residents, tutoring school pupils in science subjects, mentoring young adults, preparing public information flyers
Achievement: A group of twelve students that were potentially in danger of dropping off successfully graduated secondary schools
Freelance consultancy service to low income families
Roles: Income generating initiatives; household finance management training;
Achievement: Households started to keep expense records and have small savings.
Өөр эх сурвалжуудаас уншиж судлаад СиВигээ сайжруулцгаа.
Нийт 300 гаруй СиВи-ээс яг санаанд нийцсэн нь 26 байсан гэдгийг анхаараарай
Advertisements

Info session presentations

Үзэгчдийн хүсэлтээр гэдэг шиг уншигчдын хүсэлтээр илтгэлүүдийг тавьлаа. Эдгээр материал нь оюуны өмчид хамаарах тул хуулбарласан тохиолдолд эх сурвалжаа заавал дурдана уу.

Khurelbat UniADL ADS 2010 Адэлэйдийн Их сургуулийн тухай

Батхишиг-ALA 2011 Флиндэрс Их сургуулийн тухай

Alimaa Австралид суралцах боломж Тэтгэлэг хүртэх боломж, шалгуур

Удахгүй буцахтай холбогдож нэг зар түгээчихье.

Машинаа хямд зарна.

2004 онд үйлдвэрлэгдсэн цагаан өнгөтэй Тоёота Витц .

Энэ оны 4 сард орж ирсэн.  УБ-т 700 км унасан. 100-д 5.8 “иддэг” нь туршилтаар тогтоогдсон. Нийт 74 мянган км “гүйлттэй”.  Автомат. Бичиг баримт бүрэн. Үнэ 8.5 сая.

Сонирхсон хүмүүс mordogch@yahoo.com хаягаар холбоо барих утсаа ирүүлнэ үү.

 

 

 

Ариун дайн буюу амьтны авир

Jessy the cat

Хулгана ангуучлах их аянд мордохын далимд мигуй гээч энэ амьтныг бүрэн судлах шахлаа.

Судлагдахуун: Гэрийн тэжээвэр муурны байгалийн зөн

Байршил УБ хот. Чингэлтэй дүүрэг

Хугацаа: 5 хоног

Судалгааны арга зүй: Ажиглалт, туршилт. Гүүгэл

Эхний өдөр:

Нөгөө муу хулгана тавьсан хавхны өгөөш идчихээд явчихсан байв. Бас зүгээргүй, ойр орчимд нь тэмдэг тавиад баагаад, шээчихсэн байсныг хлораминтай усаар угааж, ариутгав. Зэвүүтэй муу хулганыг заавал ч үгүй чад хийлгэнэ дээ.

Лагераас муур ирэхээр болов. Өөр нэг айлд муур байгаа гэнэ.

Хавханд яагаад ороогүй талаар судалгаа хийлээ. Хүмүүс хулгана бяслаг иддэг гэж боддог ч хамгийн дуртай нь peanut butter гэнэ. Америк дэлгүүрээс очиж авлаа.  Гүүгэл ахаас асуусан эмэгтэй шилэн триконд пийнат баттар түрхээд хавханд тавихаар шүд нь триконд орооцолдож тонгочдог тул хавх ажиллах магадлал их гэнэ. Ном ёсоор нь тавив.

Хоёр дахь өдөр.

Лагериаас ирсэн муур залахаар айлд очлоо. Танихгүй газар, хүнээс бишүүрхээд орилж өглөө.  Хаалга онгойлгоод бие засах гэж байгаа юм болов уу гэсэн үгүй, танихгүй газарт тэгж их эвгүйцдэг муур байна.А ваад ирвэл шөнөжин орилохоор шинжтэй тул янз бүрээр үзээд орхилоо. Нөгөө айл руу залгав. Маргааш нь авчирч өгөхөөр болов.

Гурав дахь өдөр

Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй тавьсан хавханд хулгана орсонгүй. Энэ хулгана Гүүгэл уншина гэж байхгүй, тэгэхээр намайг муур авчрах гэж байгааг мэдсэн байж таарлаа. Айлын охиныг мууртай нь хамт авчрав. Орж ирэнгүүтээ муухай орилоод гутлын шкаф руу ороод таг чиг. Эзэнтэй нь хамт орхичихоод явж байгаад ирэв. Гэр дотор явж, эзэмшил газартайгаа танилцсан гэнэ. Ганцааранг нь үлдээгээд эзэнтэй нь цуг гарлаа. Буцаж ирэхэд нуугдчихсан байв. Эзэнтэй нь нилээд хайсны эцэст хулгана дамжиж орж ирсэн байх магадлал хамгийн ихтэй босоо шугамны хажууд хөшигний араар нуугдсан байв. Ямарч байсан үнэрээр нь хулгана явсан маршрутыг тогтогоод анаад суучихсан бололтой. Нурууг нь илээд, гараа үнэрлүүл гэсэн зааврын дагуу ажиллав. Гар долоож байнаа. Сэжигч хүн чинь үсэрч очоод гараа антибактери уусмалаар угаав. ККК. Эзэн явав.

Орой нь нилээд найзалж, хулганан тоглоомоор нь жаал тоглуулав. Огцом хөдөлгөвөл илүү их хариу үйлдэл үзүүлдэг юм байна. Гүүгэл ахаас дахин асуув. Дээш нь үсэргэхээс илүүтэй хоёр тийш нь займчуулж тоглуулах, юман доогуур нуух гэх мэт илүү их анч инстинктийг нь хөдөлгөх үйлдэл хийх ёстой гэнэ. Балкон дээр гарахаас айж байв. Зөвхөн намайг гарсны дараа гарч байгаа нь надад итгэхгүй байгаагийн шинж гэнэ. Унтлагын өрөөний хаалгаа хаагаад унтав.

Дөрөв дэхь өдөр

Өглөө үүдэн дээр аяархан дуугарч намайг сэрээв. Сүү уусангүй, хоолыг нь нэмж өгөв. Диван дээр гараад унтахыг бодоход шөнө нойргүй хоносон бололтой. Хулганын сураг алга. Сүүлээ өргөөд хөлд орооцолдвол анхаарал шаардаж байгаагийн шинж гэж Гүүгэл ахаас мэдсэн тул нурууг нь илэв. Мөн Жесси хөөрхөн гэхээр дуртай нь аргагүй нүдээ аниад эрүүгээ маажуулах юм. Нурууг нь маажихаар хүржигнэж дуугарна. Чихний ар талаа маажуулах үнэн дуртай байсан тул тэр хэсгийг нь маажиж өгөв. Өдөр цоожлоод гарав. Өдөржин уйдсан бололтой. Балкон дээр ганцаараа гарч сурчээ. Балконы хаалтны дээд талын онгорхой салхивчийг ихэд анхааралтай харах нь болж өгвөл гарч явахаа бодож буй бололтой. Шувуу нисэхээр идэвхитэй гэгч нь дагуулж хараад, доогуур яваа хүмүүсийг анхааралтай харах юм. Бодвол эздээ л хүлээж байгаа юм байлгүй. Ганцаараа уйдсан биз гэж сайтар эрхлүүлтэл бөгсөө ондойлгоод цээжээрээ хэвтээд хэржигнээд шал өөр үйлдэл үзүүлж байнаа. Украйн  руу утасдаж олон жилийн муур тэжээсэн туршлагатай найзаасаа зөвлөгөө авав. Ороо нь орж байгаагийн шинж гэнэ. Муурны чихний хойд талыг оролдох нь сайн үр дүнд хүргэдэггүй гэв. Эр муур нь эндээс нь зууж тоглодог тэгээд ороо нь ордог юм байх. Дуртай байхаар нь хамаг “осолтой” цэгүүд дээр нь мэдэлгүй дараад байсан байна. ТВ-ээр Нэйшнэл Жиографик суваг үзүүлсэн нь бас буруудсан гэнэ. Тэнд арслан, хайина гараад байсан, тэдний гаргаж байсан дуу авиа нөлөөлсөн байх талтай болж таарав.

Муурны ороо 3-9 сарын хооронд хэзээ л бол хэзээ ордог, 21 хоногийн давтамжтай байдаг гэнэ. Дур хүслийг нь дарах эм эхний өдөр нь уулгадаг юм байна. Хүмүүс рүү утасдаж лавлавал онгорхой мал эмнэлэг алга. Байгаа нь туулга байна гэсэн мэдээ ирэв. За ингээд ангуучин муур маань ороо нь орсон муур болж хувирав.

Тоглоомоо тоглох ч нэг их сонирхолгүй байв. Дээшээ харж унаал, нуруун дээрээ хөрвөөгөөд, бөгсөө өргөөд богино, олон дахин мяу гээд байв.

Тав дахь өдөр.

Хар өглөөнөөс эхлэн орилов. Сүүлдээ ч өрөвдлөө. Ямар олиг байхав дээ, сайхан юу яачмаар байдаг, нэг муухай ааштай танихгүй хүүхэн огт ойлгохгүй. Эзэд рүү нь утасдав. Хөдөө явж байгаа тэд маргааш өдрөөс нааш УБт ирэхгүй гэнэ. Би ч учраа хэллээ. Үдээс хойш охиноо явуулахаар болов. Украйн руу дахиж утас цохин яах талаар лавлав.

Нонна: “Фашист ты бессердечный. Мучаешь животное. Дрочи её, пока не успокоится”

Sleeping beauty

Би: -КАК?

Нонна: “Берешь термометр и вперёд”.

Ха Ха. Эр муур хайсан нь хурдан. Хүмүүс рүү утасдаж эр муурны эрэлд гарав. Нэг айлд хар эрээн муур байгаа гэнэ. Гэхдээ эм нь эр болгонтой “юу яадаггүй” гэнээ. Таалагдаагүй бол МЯУ гээл тас самардаад өөртөө ойртуулдаггүй гэж байна. Маягтай хогнууд, тиймээ?

За ингээд дахин эзэд рүү нь утасдаад цоожлоод гарав. Гуйсан өнгөөр муухан дуугарах Жессиг хараад өрөвдөнө. Илэхээр давраад бөгсөө оцойлгоол хойд хөл дээрээ “бүжиглэчих” юм.

Орой эзэн охин залгаж байна. Бүрэн бүтэн хүлээлгэн өгөв. Таксинд суулгаж өгөөд санаа амарлаа. Тэгэхгүй бол эр муур хайгаад тэнээд алга болдог гэсэн.

Мууртай өнгөрүүлсэн хэд хоногт муурны зан үйлийг судалсны үндсэн дээр дараахи дүгнэлтийг гаргав.

1. Муур маш их анхаарал шаарддаг. Хэрэв анхаарал тавьж чадахгүй бол амьтан зовоох хэрэггүй. Сүүлээ босгоод хөлөнд чинь ороолдож, зөөлөн дуугаар мяу ганц хоёр удаа гээд байвал анхаарал шаардаж байгаа нь тэр.

2. Муурны хүзүүг чимхэх, илэхээс аль болох зайлсхийх хэрэгтэй. Ялангуяа ид насны нийлүүлгэнд ороогүй эм муурны энэ хэсэгт хүрэх нь осолтой.

3. Тоглуулахдаа дээш нь үсэргэх биш аль болохоор хулганыг нь огцом хөдөлгөөнөөр хоёр тийш нь хөдөлгөх нь амьтны үндсэн инстинктийг нь хөдөлгөдөг. Ялангуяа орой, үдшийн цагаар их идэвхитэй болдог.

4. Нуруугаараа хоёр тийшээ хөрвөөгөөд, цээжээрээ хэвтэж, нуруугаа хотойлгоод сүүлээ өргөж, хажуу тийш нь болгоод хойд хоёр хөл дээрээ ойрхон ойрхон товшвол ороо нь орсон гэсэн үг. Ороо нь орсон муурны дуу нь нялуун, мяу нь олон давтамжтай болно.

5. Эзэндээ итгэтлээ хугацаа хэрэгтэй. Муурны чих, сэрвээний үсийг сайн анзаарах хэрэгтэй. Хэрэв чих нь хойшоо налсан, сахал нь доошоо, нүдээ анивчвал дуртай байгаа, чамайг эзнээ гэдгийг хүлээн зөвшөөрч байгаагийн шинж. Хэрэв нуруугаараа хотойгоод сэрвээний үс нь боссон байвал ууртай, дайрахад бэлэн. Хоёр чих нь босвол ямар нэг юм анхаарлыг нь татсан гэсэн үг. Тайван хэвтэж байхад нь нэрийг нь дуудахад сүүлээ хөдөлгөж хариу өгдөг. Хэрэв чамайг харахгүй байгаа бол мяяяяяу гэнэ. Эрүүнийхээ доодохыг маажуулах их дуртай.

6. Гоё үгээр магтахад их дуртай. Лав Жесси хөөрхөн гэхээр дуртай нь аргагүй нүдээ анидаг юм.

7. Үс нь гууждаг тул өдөрт дор хаяж нэг удаа тоос соруулж, чийгтэй цэвэрлэгээ хийх хэрэгтэй. Дээр нь үнэрч болохоор муур үнэртэж байна гээд өнөөдөржингөө л гэрээ цэвэрлэв.

Эцэст нь хэлэхэд: Хулгана муурны үнэр авсан уу яасан, сураг тасарсан.

Hunting

“Аймшгийн кино”

Шөнө сууж ажиллахаар олон юманд сатаарахгүй, чимээ аниргүй, харшил хөдлөхгүй байгаа болохоор ойрд шөнө “овоо” сууж байгаа л даа.

Өнгөрсөн шөнө.

Лаптопоо балбаал сууж байсан нүдний үзүүрт юм хөдлөх шиг. Сайтар харвал юу ч алга. Дахиал байж байсан бас нэг юм жирс гээл явчлаа.  Сүнс, сүүдэр, чөтгөр шулмас гээл тэр хооронд толгойд их юм бодогдоод хүйтэн хөлс чийхраал, зүрхний цохилт түргэсээл, хөгшин ээжийнхээ зааж өгсөн ганц мэддэг мааниа уншчихлаа. Тэгсэн чинь…Нэг муу хулгана гал тогооны өрөө рүү чавхдаж байдаг байгаа. Цохиод алчихъяа гээд хөөсөн чинь хурдан түргэн Жерри надад яаж гүйцэгдэхэв дээ.

Өглөө босоод хамгийн түрүүнд хавх худалдаж авав. Хор авах гэснээ болилоо. Учир нь.

Хэдэн жилийн өмнө манай ажил дээр хулганатай болоод. Хор тавиал бөөн тэмцэл. Тэгсэн манай өрөөнөөс нэг муухай үнэр үнэртээд салдаггүй ээ. Хэдэн цэвэрлэгчээрээ өрөөгөө зад цэвэрлүүлээд ч арилдаггүй шүү. Тэгээд яахав дээ угий нохой шиг үнэрч болохоороо мөшгисөөр байгаад хогийн саван дотроос үнэртэж байгааг олж тогтоогоод хогийн заваа зад угаалгасан ч арилдаггүй дээ. Тэгсэн харин нэг муу хордсон хулгана хогийн савны гадна сав, сугардаг сав хоёрын завсар орж үхээд өмхийрчихсөн байсан юм. Тэгээд хор аваад хордуулаад энэ муу хулгана эд хогшилний араар ороод үхчихвэл шкафаа нураалтай биш.

Хулганы шээс үнэртээд байгаа юм шиг санагдаад гэрээ хлораминтай усаар зад цэвэрлэв. Би айхтар үнэрч. Ямар сайндаа манай ах намайг онигоонд оруулж байсан юм. Ах өглөө босоод оймсоо олохгүй байсан юм байх. Тэгсэн  би ганц үнэрлээл диван дороос гаргаад ирсэн гэнэ. Тийм болохоор ажилгүй байна гэж айлтгүй, үнэрч нохойны оронд цагдаад ажилд ороол улсаас үнэгүй хоол идэх боломжтой гээд шоолдог байж билээ. Би үнэхээр үнэрч. Зарим тохиолдолд энэ нь сайн ч бас муу үр дүнтэй. Маш их мэдрэмтгий учраас элдэв муухай үнэрт толгой өвдөнө, харшил хөдлөнө. Сүүлийн үед УБ-ын тоосонд үйлээ үзэж байна. Бүүр Харшлын хатан хаан өргөмөлөл хүртлээ. Өвөлдөө утаа, зундаа тоос, хавартаа хог, намартаа шорооны асуудалтай хот болох нь дээ.

Тэр муу хулганатай биологийн зэвсгээр тэмцэхээс. Муур яагаад хулгана барьдгийг биологийн үүднээс тайлбарлаж өгье. Аливаа шөнийн ангуучдын харааг шөнө харахад гол нөлөө үзүүлдэг амьтан нь оготно, хулгана байдаг. Тэдний биеэнд байдаг химийн элемент нь муурны нүдний шөнийн харааг нэг түвшинд барьдаг байна. Зэрлэг байгаль дээр байдаг муурны төрлийн амьтдаа бодвол гэрийн тэжээвэр муурны хараа муу ч өндөр давтамж, дулаан ялгаруулж байгаа байдлаар нь барьж авдаг байна.

ТЭЖЭЭВЭР МУУРТАЙ ХҮМҮҮС ХОЛБОО БАРИНА УУ. Хэд хоног зээлдэе.

Өдөр тутмын амьдрал-ТВ

Өмнө Австрали амьдрал ТВ гэж бичиж байсан даа. Өнөөдөр манайд гардаг ТВ-үүдийн тухай бичнээ.

Би Сансар кабелийн үзэгч. Анх үүнээс өөр кабелийн ТВ байгаагүй болохоор сонголт ч байсангүй. Үндэсний ТВ анх 1967 онд Улаанбаатар хотод эфирт цацагдсан юм. Үеэлийг харах ажилд томилогдсон эгч маань нэг жил хичээлдээ хоцорч очсон нь Польшийн уран сайхны олон ангит “Нохойтой 4 танкчин” киног үзэж дуусаад хотоос ирж байж билээ. 🙂

“Рекорд”

Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотод ТВ нэвтрүүлэг 1974 гарч эхэлсэн юм. Тэр үед  ЗХУ-д үйлдвэрлэсэн хар цагаан мушгидаг Рекорд зурагт 1230 төгрөгний үнэтэй. Тог тогтворжуулагч гээд жижигхэн цагаан юманд заавал залгана. Тэр нь хэд ч билээ бас хөөрхөн үнэтэй байлаа. Миний ах нар “Энэ өвөл мах идэхгүй, хоосон хононо” гэж аав, ээж хоёрт ам өчгөө өгч, өвлийн идэш авна гэж хадгалсан мөнгөөр нь авч байсан гэнэлээ. Тэр хавьдаа ганц ТВ-тэй айл нь манайх. Орой 6-9 цагийн хооронд монгол суваг гардаг, хавийн хүүхдүүд “Боролдойн цаг”-аа үзэхээр манайд цугларч, хөл гишгэх зайгүй болно. Би ч хүүхдүүдтэй муудахаараа “Чамайг хүүхэлдэйн кино үзүүлэхгүй дээ” гэж шаралхана. Хи хи хи.

Тэр үед өдөр болгон “үндэс” гарахгүй ээ.  ТВ-ийн бичлэг УБ-аас онгоцоор ирдэг байсан тул хэрэв тэнгэр муудаад онгоц ирээгүй бол Орбит сувгаа л үзнэ. Эхлээд өдөр алгасдаг байснаа сүүлдээ өдөр бүр гардаг болсон санагдаж байна. Сонирхолтой нь тэнгэр бүрхэг өдөр ТВ гоё гарна. Яагаад ингэдэг талаар аймгийн холбоонд ажилладаг инженер ахаасаа асуухад хөндлөн долгион үүлэнд ойгоод сарнидаггүй гэдэг тайлбар сонсоод ихэд гайхаж байж билээ. Ахыгаа шалсаар байгаад нэг удаа өмнөх өдрийн нэвтрүүлэг давтаж гаргуулаад арга хэмжээнд оруулж байсан түүхтэй. Тийм л эрхийн балай байсан байгаа юм даа. Гэхдээ хаяадаа хүүхэлдэйн кино, бас гоё кино “үндэсгүй” өдөр хаяа давтаж гардаг байсан. Байнга л мэдээ гарч байдаг, аав ээж хоёр Орбит дээр гоё кино гарч байхад “мэдээ үзнэ” гээд шууд мушгичихдаг байж билээ.

Үндэсний ТВ, Орбит хоёрос өөр суваггүй ТВ үздэг байсан хүүхэд насаа бодвол бас ч гэж олон сувагтай болж дээ.  Энэ хэрээрээ ч үзэгчийн авч буй мэдээлэл урсгал тэлж, бид бараг мэдээллийн дарангуйлалд амьдарч байна. Учир нь хүн нүдээрээ авсан мэдээллийнхээ 80 хүртэл хувийг санах чадвартай. Иймд өдөр бүр маш их мэдээллийг нүдээрээ, чихээрээ авахаар стрэсст орсон хүмүүс гадуур бөөн уур унтуу, хэрүүл зарга байх нь ч аргагүй юм.

Хэдхэн жилийн өмнө наадам болохоор л ОДСҮРЭН ахлагчтай явуулын АЯАКО станц хэрхэн ганцхан камерээр наадмын бөхийн барилдааныг чадан ядан дамжуулсан талаар сонсдог байснаа бодвол том ТВ-үүд нь хоёр сувагтай, зарим нь бүүр HD форматаар цацдаг болоод ТВ-ийн салбар манайд хөгжиж байнаа. Би ТВ үзэх, ялангуяа монгол сувгууд үзэх их дургүй. Хүргэж буй мэдээний чанар, нэвтрүүлэгч, хөтлөгч нарын хэллэг, яриа, эфирт биеэ авч яваа байдлыг нь харахаар ТВ рүүгээ үсэрч ороод үсдээд унагачихмаар санагдаад байдаг юм

ТВ-ийн нүүр царай нь мэдээний “дуудлага”, хөтлөгч хоёр. Мэдээний дуудлага гэдэг нь Цагийн хүрд, Цаг агаарын мэдээ явахад тогтмол явдаг аяыг хэлээд байгаа юм. Бид компьютэрээ асаахад Виндоус системд нэг л аялгуу явдаг шиг дэлхийн аль ч ТВ өөрийн гэсэн хөг, аялгуутай. Лав манай нэг ТВ Австралийн ABC сувгийн мэдээний аяыг “туучихсан” л байна лээ.

Цагийн хүрдийн аялгуу, “Цэнхэр залаа” хоёр бол МҮОНРТ-ийн брэнд. Мэдээж МҮОНРТ-ийн мэдээний хөтлөгч нартай юу ярих вэ, мэргэжлийн түвшинд дикц сайтай уншдаг. Тэдний дараа үеийг бэлдэх талаар одооноос бодохгүй бол “акул”-ууд тэтгэвэрт гарангуут нэг хэсэг баларсан 90-ээд он шиг л болчих вий дээ. Хуучин Eagle-д байсан одоо NTV-д байдаг нэг аятайхан бүсгүй бий. Түүн шиг хэдэн сайхан нэвтрүүлэгчтэй болчихвол ч аль ч ТВ-ийн рэйтинг дорхноо л өснө дөө. Миний бодлоор МҮОНТВ мэдээний дикторуудаа арай л ойроос аваад байх шиг байдаг. Мэргэжлийнхэн нь мэдэж байгаа байлгүй дээ.

Дуу, дүрсний хувьд С1 гайгүй ТВ. Хамгийн царайлаг хөтлөгчидтэй нь Eagle. Тэдний цаг уурч Өнөболд нийт 250 орчим үгэнд үгийн сан эргэлддэг бөгөөд гар хөлөө савчаад, хоолойгоо шахаад ихэд сүртэй ярих нь “хөөрхөн”. ККК. За тэр хэлээ хазсан, “одоо”, “бас” сул үг, “өөрөөр хэлбэл”,”ёстой” үгсийн санд нь байнга хэрэглэгддэг сурвалжлагч, хөтлөгч, сэтгүүлч нарыг бол харах ч юм биш. Хувийн ТВ-үүдийн хувьд хаяа 25, UBS-ээр гайгүй нэвтрүүлэг гарч харагдахаас үзэх юм ч их л ховор юм.

Гадаад кино орчуулж их гаргах юмаа. Оюуны өмч, патентаа болъёо гэхэд ядаж зөв сайхан орчуулаад, сайхан дуу оруулсан кино гаргаж болдоггүй л юм байх даа? ТВ болгон тус тусдаа орчуулж, дуу оруулж мөнгө зарж байхаар кинонуудаа хувааж авч байгаад сайн орчуулаад, сайтар дуу оруулаад тэгээд солилцоод гаргаад байвал хүн хүч, хөрөнгөө арай илүү үр дүнтэй хуваарилмаар бодогдож явдаг. Хэдийгээр дээр үеийн зарим орчуулгын кино монгол хэл дээр яг эх хэл дээрхи шигээ гоё байдаггүй ч Эльдар Рязановын бүтээл “Ийм нэгэн явдал” кинонд орос хэл дээр, монгол хэл дээр ижилхэн. Яагаад гэвэл “ам барьсан” жүжигчид нь их сайн ажилласан болохоор яг л тэр хүн дуугарч байгаа юм шиг сонсогддог.

Оросын сувгуудаас НТВ үзэх их дуртай. Энэ сувгийн нэвтрүүлгүүд ерөнхийдөө мэдээллийг өөр өнцгөөс хүргэхээр чармайдаг. Лав Австралид энэ сувгийн мэдээ орос хэл дээр гардаг. Цагийн зөрүүнээс болоод гоё нэвтрүүлэг, кино нь шөнө гардаг нь жоохон асуудалтай ч ямар ч байсан намайг баясгачих нэвтрүүлгүүд гараад л байх юм. Австралийн ABC-гийн асуудал дэвшүүлсэн нэвтрүүлгүүд гоё ч манайд дамжуулж байгаа нь чанар их муутай, жирилзээд олигтой гардаггүй. Манайд 4 цагийн үед гардаг англи хэлний нэвтрүүлгүүд нь их сайн. Уг нэвтрүүлгийг МҮОНРТ VoiceBox-оор гаргадаг. Хэрэв системтэй, тэвчээртэй үзвэл хэлний курсэд мөнгө төлөхгүйгээр англи хэл сурчих боломжтой л доо.

Миний компьютерийн screensaver ОРТ ТВ-ын цаг. Цаг хугацаа яваал байгааг надад сануулж байнга сануулдаг учраас их зүгээр байдаг юм. Татаж авах бол эндээс http://www.screensaver-clock.com/?screensavers=1

Европын аварга хийгээд залуу нас

Аниа нь аялан тоглолтоороо залуу насаа дурсаж, идэж идэж, ууж ууж, бас дуртай зүйлийнхээ  нэг болох хөл бөмбөг, тэр дундаа Европын аваргын финал үзчихээд ирлээ.

Португаль-Испанийн хагас шигшээгийн тоглолт болсон ДОНЕЦК гэдэг хотод оюутан байлаа. Сургуульдаа явдаг байсан 8 номерын трамвай, 10 номерын троллейбусаараа явлаа, хуучин общагаараа орлоо, сургуулиараа ч орлоо. Дотуур байрныхаа хажуугийн Щербаковын пааркаараа зугаалж, сэтгэл хөдөлсөндөө болоод нулимс ч гаргалаа. Сайхан байлаа. Шахтер клубын хуучин стадион нь манай оюутны байрны ойр байдаг тул олон ч тэмцээн болдог, бид ч бас хаяа боломжоороо үздэг байсан юм. Билет нь бас л чамгүй үнэтэй байдаг байсан санагдана. Харин сая тэмцээн болсон Шахтёр клубын Донбасс АРЕНА нь шинэхэн бөгөөд гоёхон, европ стандартаар баригдсан сайхан цэнгэлдэх хүрээлэн байлаа.

Нэгэнт бүгдээрээ цэнхэр дэлгэцээрээ HD форматаар үзэцгээсэн тул тоглолтын талаар бичих нь та бүхэнд сонирхолгүй болохоор эргэн тойрных нь явдлыг бичье.

“Орнальдогийн оруулсан гоолыг тоолж болохоос унтсан хүүхнүүдийг тоолох аргагүй ээ, эрхэм хүндэт үзэгчидээ”. ТВ9-ийн тайлбарлагч 105-р сургуулийн орос хэлний багш Балжинням.

Криштианo Рональдо үнннннннннннннннннэн тас залуу юм аа. Тэр нуруу, туруу, хөл, гар нүд, шүд… Ццццц. Юун цагаан сар, юун наадам, юун Доржсамбуу. Нээрээн, ёстой сайхан амьтан байна лээ.

Дашрамд хэлэхэд би бөх Доржсамбууг их сайхан залуу гэж бодож явдаг. Авзага трэйдийн бөх болохоороо жил бүрийн барилгачдын баяр дээр дандаа ирж барилдана. Мэдээж түрүүлнэ. Анх “Хангайн бу(х) шиг сайхан амьтан байна даа” гэж хэлж байж онигоонд ороод хуучин ажлын ах нар тэрнээс хойш намайг амралтанд явахгүй гэхээр л “Нөгөө хангайн бух чинь ирнэ шүү дээ” гэж явуулдаг юм. ККК.

Мэдээж спортын энэ том арга хэмжээ зохион байгуулж буй болохоор дагаад жижиг бизнэс цэцэглэж байна лээ. Зарж болох бүхий л зүйлийг зарж байх шиг байв. Айлууд гэрээ түрээслэж байна, машинаар үйлчилж байна, Гоожуурын пиявны задгай мухлаг энд тэндгүй. Бие үнэлэгч бүсгүйчүүд түүнээс дутахгүй. Хэв журам сахиулах цагдаа хамгаалалт мөн их. Фэнүүдийн хотхон тусад нь байгуулсан. Тэнд бол сайхан найр болсон сурагтай байна лээ.

Хамгийн моодны футболка нь “I am not afraid anymore, I have been to DONETSK” байв. Киевт болсон финал дээр тийм цамцтай хүмүүс их байв. Бас тэмцээний бэлэг тэмдэг Славек, Славко хоёрын дүрстэй, тэдний толгойн өнгөтэй парик зүүсэн залуучууд гол талбай Крещатикаар дүүрэн. Ямар ч эмблем дээр 20 дугаартай польш Славек баруун гар талд, 12 дугаартай Славко украйн хүү зүүн талд нь байсан нь Польш-Украйн гэж албан эмблем дээрхи дарааллаараа зогссон байдал гэнэ. Албан ёсны бэлэг тэмдэг гурван ширхэг цэцэг нь зохион байгуулж буй орнуудын төрийн далбааны өнгө, бөмбөгийг дүрсэлснээс гадна дэлбээлж буй хонхон цэцэг нь хонх шүгэл, баяр хөөрийг илтгэж буй юм. Польш, Украйн Улсад зохион байгуулагдсан уг тэмцээний уриа Creating History Together-“Хамтдаа түүх бүтээнэ” гэдэг нь хөл бөмбөгийн тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн анх удаа Зүүн болон Төв Европт зохион байгуулагдаж байгаагаараа онцлог бөгөөд түүхэнд тэмдэглэгдэж үлдэнэ гэсэн санаа. Энэ хоёр улс хэл, соёлын хувьд төстэй, ганцхан загалмайтны шашны өөр өөр урсгал польшууд ромын католик, украйнууд үнэн алдартны шашинтай. Ер нь сүүлийн үеийн спортын томоохон арга хэмжээ зохион байгуулагдаж буй орнуудыг харахад хүчний харьцаа хэрхэн өөрчлөгдөж байгаа нь ажиглагддаг. Үнэхээр бид ч бас ойрын 50 жилд дэлхийн хөл бөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээн зохион байгуулах ч юм бил үү.

Хар шороон хөрстэй болохоор Украйнд газар тариалан маш их хөгжсөн,  жимс ногоо маш хямд. Хувин жимс гэхэд ойролцоогоор 5 доллар юм уу? Тэгээл юм үзээгүй Алимаа абрикос, малина, клубника, черешня гээл элдэв өнгөөр нь идээл байлаа идээл байлаа. Жимс идээд хийсэн хоолыг нь идэхгүй болохоор найз украйн охин бүүр гайхчихсан, миний хийсэн хоол таалагдахгүй байгаа юм уу гээд ээжийгээ дуудаж, би украйн ээжийн гарын хоол идэв. Оюутан байхад хамгийн гоё абрикосны голдоо самартай варенье хийдэг байсан Тамара Николаевна маань эрүүл саруул, жимс ногоогоо тарьсаар дарсаар л суугаа юм байна.

Оюутан цагийн ихэнхи найзуудтайгаа уулзлаа, уулаа, идлээ, инээлээ, хөхрөлдлөө. Бүгд л ажилтай амьдралтай, сайн сайхан амьдарч байна. Ангийн маань хоёр залуу, нэг бүсгүй бурхан болчихож. Заримынх оюутан байхдаа төрүүлсэн хүүхдүүд нь нас биенд хүрээд тэд маань эмээ, өвөө болохгүй гээд “үзэж тарч, үсэрч наалдаж байгаа” л гэж байна. Дараа хавар улаан өндөгний баяраар болох хуримын хүндэт зочноор уригдсан. Бэр болох бүсгүйг нялх байхад нь хаяадаа харж, бас салхилуулахад нь хамт явдаг байж билээ. Бид гурвын авахуулсан инээдтэй зураг тэднийд байна лээ. Хамгийн хөөрхөн нь найз хоёрыгоо анх оюутны байранд айл болоход нь бэлэглэсэн хоолны хэрэглэлний набор тэднийд одоо хүртэл байна лээ дээ.

Найз охид дунд огт гэрлээгүй нь ч байна, дахин гэрлэсэн нь ч байна. Яагаад гэвэл бидний насны бүлэгт хүйсийн харьцаа Украйнд маш их буюу 17 хувийн зөрүүтэй.  ЗХУ нурж унах айхтар хүнд үеээс ихэнхи эрчүүд нь архичин, хар тамхичин болж, улмаар богино насалсан юм. Одоо ч гэсэн наслалтын зөрүү нь 10 жил байдаг.

Манай ангид Афганистаны дайнд оролцоод ирсэн хоёр хүү байдаг байсан. Багш нар тэднийг медалиа зүүгээд шалгалтанд орохоор шууд сайн тавиад гаргачихдаг байсанд бид ихэд дургүйцдэг байж билээ. Одоо бодоход дайн үзсэн ард түмэн гэдэг ухамсарт нь дайнаас амьд эргэж ирсэн баатрыг хайрлах агуу хайр ямагт байдаг, ийм ч учраас хамгийн чанга физикийн Бешевли багш ч тэр хоёрыг унагадаггүй байж дээ. Тэдний маань нэг нь авто осолд ороод өнгөрсөн гэнэ. Нөгөөх нь хөдөө тосгонд амьдардаг сурагтай байна лээ. Залуу насандаа эргэж очиход сайхан байлаа. Монгол ноолууран ороолт бэлгэнд аваад миний дуртай өнгө, чамд зохих өнгө гэж шаагилдах найз охидоо хараад би жаргалтай, олон жилийн дараа Алимусятайгаа уулзсан тэд минь ч жаргалтай байлаа. Зарим нь манайд очоогүй, сайхан “архидаж” хоноогүй гээд гомдолтой үлдсэн.

Украйнууд үндэсний хэлээрээ маш их ярьдаг болжээ. Миний оюутан үед баруун Украйн, эсхүл хөдөө тосгонд л украйнаар ярихаас оросоор яриад ойлголцоод байдаг байсан юм. Дэлгүүр хоршоо, хаана ч орсон урдаас украйнаар хариулахад нь эхлээд ч гайхаж байснаа ганц хоноол украйн хэл сэргээд ирж байна билээ. Бүүр “дүрдээ ороод” Москвад буучихаад щокалдсан гэж хүмүүст шоолуулсан. (Что буюу юу гэсэн үгийг украйнууд що гэж дууддаг). Дашрамд хэлэхэд польш, украйн хэлний аль аль нь гадаад хүн сурахад хэцүү хэлэнд ордог юм байна.

Хэвээр хадгалагдсан зүйлс гэвэл нийтийн үнэ төлбөргүй боловсрол, эрүүл мэнд. Чанарын хувьд ямрыг мэдэхгүй ч ямар ч байсан хүртээмжийн хувьд бидэнтэй зүйрлэлтгүй бололтой. Манай найз охины хэлснээр “Мы еще держим старую закалку”. Дээд боловсрол гадаадын иргэдэд маш хямд юм байна. Ойролцоогоор 5 мянган доллараар анагаах, уул уурхайн инженер гээд нарийн мэргэжлээр чанартай сайн боловсрол олж авах боломжтой. Донецк нь нүүрсний уурхайн гол муж учир энэ чиглэлээрээ сайн, манай улсын энэ салбарын цөөнгүй мэргэжилтэн тэндхийн Политехникийн дээд сургуулийг төгссөн юм. Дэлгэрэнгүй сонирхвол http://www.edu-ukraine.com/ эндээс мэдээлэл авах боломжтой. Мөн надаас асуувал би чадах ядахаараа хэлж, холбоо тогтоож өгч болно.

Залуухан сайхан багш нар маань цагийн эрхэнд халзан профессор болж, нэг группын хэд хэдэн охид, хөвгүүд их сургуульдаа багшилж, бүүр тэнхимийн эрхлэгч хүртэл албан тушаал ахисан байна билээ. Цагийн эрхэнд өвгөрч, эмгэрсэн багш нар маань надад хичээл зааж байхдаа миний насан дээр байсан байна шүү дээ гэж бодохоод хөнгөн гуниг төрж явлаа. Цаг хугацаа гэж хурдан ч юм даа.

Уг нь сайн хүн болж явснаа бичих гэсэн юм. Угийн муу хүн болохоороо идсэн, ууснаа бичсээр байгаад дуусгаваа хөөрхий.

Баабар vs Ганхуяг буюу “Пийдаалын засаглал”

Баабар, судлаач Ганхуяг нарын хэн ялсан талаархи маргааныг уншиж ихэд баяслаа. Интеллектуал түвшинд мэтгэлцэж байна. Болж байна.

Ардчилсан нам засгийн эрх авснаараа бид хөгжлийн замдаа шуудрах уу? Харин ч асуудал улам төвөгтэй болно. Хамгийн тод жишээ нь Яармагийн дэнж дээр болж байгаа үйл явц. Газартай болно гэсэн иргэн хүний хүсэл, шунал дээр эсрэг талынхан “гоё” тоглолт хийж, үйлтэйгээрээ дүүргийн ЗДТГ, цагдаа,  Газрын албаныхан очиж ажил ундрав. ТВ ярилцлагад орж буй иргэд бүгд ДАРХАН ЦААЗТАЙ газар гэдгийг нь мэдэж байсан нь сайн боловч, ДАРГА НАР байшингаа бариад байхад ЖИРИЙН ИРГЭН би яагаад болохгүй байдаг гэсэн үндэслэл гаргаж байв.

Бат-Үүл БААТАР хууль бус олгосон газрыг буцааж хурааж авна гэсэн ПОПУЛИСТ зүйл ярьж сонгуульд ялалт байгуулсан. Түүний хууль бус олгогдсон гэж үзэж буй газар нь  цаасан дээрээ мөрдөгдөж буй хуулийн хүрээнд олгогдсон байдаг гэдгийг тэр ОЙЛГОЖ буй болов уу? Жишээ нь: Өвөр Зайсангийн аманд буй барилгын зөвшөөрөл бүгд АЯЛАЛ, ЖУУЛЧЛАЛЫН зориулалтаар олгогдсон газар дээр баригдсан. Тэднийг дулааны болон усны нэгдсэн шугамд холбоогүй. Үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг нь айл бүрт олгосон байгаа. Авилгаар авсан газрын бичгээ олон давхар сууцанд амьдрах айлуудад хуваагаад олгочихсон энэхүү дампуу зохицуулалтаар бол иргэд Зайсангийн амны АГААРТ м.кв эзэмшдэг болохоос ГАЗАР эзэмшдэггүй тул хуулийн хүрээнд ямар ч маргаан БАЙХГҮЙ. Хэрэвзээ газрын зөвшөөрлийг нь цуцалбал төр нь өөрөө бүртгээд баталгаажуулчихсан агаарт баригдсан ХУВИЙН ӨМЧ-д халдах болж байна. Банкны зээлийн барьцаанд байгаа өмчид халдваас хэдэн банкныхаа шилийг харах л болох биз.

Нийтийн орон сууцыг амины орон сууцаар солих хөтөлбөрийг би хувьдаа дэмжиж байгаа. Үнэхээр байгаа ганц өмч нь болох газраа эргэлтэд оруулах хүсэл Ж хорооллынхонд их бий. Сүхбаатар дүүргийн Засаг хатан Цогзолмаагийн хөрөг нэвтрүүлэгтээ хийсэн нэг яриа миний сэтгэлийг ихэд эмзэглүүлсэн. Өнгөрсөн хэдэн жилд Ногоон нуур, 100 айл орчимд 7-р хороолол барих гээд баахан газар чөлөөлөлт явагдсан юм. Цогзолмаа даргыг УИХ-ын сонгуулийн сурталчилгааны үеэрээ уулзахад нь 5 сая төгрөг аваад газраа чөлөөлсөн иргэд “Таныг ухуулахад бид нүүсэн. Гэтэл нүүгээгүй үлдсэн айлууд газраа 50 саяар зарж байна” гэж гомдоллоход нь тэр хүн дотроо “Миний сэтгэл хувь хүнийхээ хувьд өвдсөн. Гэхдээ би АЖИЛ хийж байсан юм байна гэж бараг бахархсан” гэж хэлж байлаа.

2007 он. 32 тойргийн шинэ зам барих болж бас л баахан айл нүүлгээд улсаас зөөх машиныг нь гаргаж өгөөд Өлзийтөд гэрэл ч үгүй, автобус ч үгүй газарт аваачиж буулгасан. ТВ-ээр нүүхгүй байгаа айлуудыг муучлан үзүүлж, жигшүүлэх кампаанит ажил ч далайцтай өрнөсөн. 16-р сургуулийн багш хоёр хүүхэдтэй өрх толгойлсон эмэгтэйн хашаа энэхүү нүүлгэн шилжүүлэлтэд хамрагджээ. Хоёр хүүхэд нь мэдээж тэр сургуульд өглөө, үдээс хойш ээлжилж явдаг тул гэрээ хараад байдаг байж. Нөхөн төлбөр нь хэд байсныг санахгүй байна. Гэвч өглөө 5.30 минутад босоод хоёр хүүхдээ хөтлөөд 5 км алхаж байж микронд суудаг, гэр нь өдөржин хоосон байдаг тул савтай ус нь тэс хөлдсөн талаар, модон хашааг нь хүмүүс нэг нэгээр нь ховхлоод явчихсан тухай ярьж байж билээ. Ядаж өвөл өнгөртөл 100 айлд хашаа түрээслэж суухаас гэж ярьж байсан тэр эмэгтэй нөхөн төлбөрт авсан мөнгөө лав юу ч болгож чадаагүй юм.

Анх 7-р хорооллын хэсэгчилсэн төлөвлөгөө гарч нэг айлын газрыг 50 сая төгрөгөөр үнэлэхэд маш их хэл ам гарна гэж ярьж хэлж байсан. 100 айл орчмын айлуудын 15 орчим хувь нь 50 түүнээс олон жил суурьшсан хүмүүс байдаг. Сүүлийн 20 жил суурьшсан хүмүүс нь 50 орчим хувийг эзэлнэ. Тэгвэл суурьшлийн хугацанаас нь хамааран ялгавартай нөхөн олговор олгох загвар байсаар байтал нэг ижил үнэлээд хашаандаа барьсан байшинг нь үнэлж мөнгө олгож эхэлснээр хашааныхаа газар дээр хөрөнгө зарцуулж жижиг сууц барих ажил идэвхижсэн. Банк чиг уухайн тас газрынх нь гэрчилгээгээр барьцаалж бага хэмжээний зээл ихээр гаргасан. Яг эндээс нүүхгүй, 250 саяыг өг гэдэг гэдийлт үүсч, олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр тэдгээр өрхийг жигшээх ажил өрнөсөн.

Дөрвөн сард Хот байгуулалтын форум болов. Сонгинохайрхан дүүрэгт УИХ-д нэр дэвшигч Л. Эрхэмбаяр гуай ирж хот байгуулалтын талаар мөрөөдлөө хуваалцсан. Хот байгуулалтын архитекторууд ч бүгд “Бид сайн төлөвлөдөг. Дарга нар зөвшөөрөл олгоод бидний төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхгүй байна” гэж гомдоллон “нийтийн эрх ашгийн төлөө айлуудыг албадан нүүлгэх нь зөв” гэдэг дээр санал нийлцгээж, “Та нар хүний өмчид халдаж байна шүү дээ” гэсэн намайг олон талаас дайрсансан. Хэрэвзээ АН амлалтаа биелүүлж, хөрөнгө оруулалтын зардлаа ОЛООД Ж хороолол руу дэд бүтцээ ТАТАЖ ЧАДВААС газрын үнэ өснө. Харин гэр хорооллын 180 мянган өрхийн хэд нь гэр рүүгээ тэрхүү шугам, сүлжээг оруулж чадах бол гэдэг нь өөрөө их том асуудал болж хувирна. Ямар ч л байсан ойрын хэдэн жилдээ утаа арилахгүй. Зун болохоор наадмаа ярьсаар, өвөл болохоор утаагаа ярьсаар лав дахиад 5 жил болох нь. Зун утаагүй ч тоосжилт гэж аймаар зүйлтэй болж байна. Өвөл нь утаа, хавар нь хог, зун нь тоос, намар нь шороо ярьдаг УБ болох нь дээ, хөөрхий.

Ёо, улс төржсөөр байтал мэдрэл нээрэв муудлаа байна. Дээр нь энэ Ганчимэг ч бас юув дээ.

Шошгон цуваа