Тэтгэлэг горилогсдод тусламж

My Mongolian friends have been surprised to learn that I am driving a Toyota 2002 model. In their opinion I shall be driving at least a 5 y.o.car. Let me share with you some tips to ease the pain on your purse of owning a car, as, in my opinion, driving a new car is similar to having a baby in expense terms.

2002 оны Тоёота маркын машин унадаг гэсэн чинь манай монгол найз нар их гайхаж байлаа. Тэдний бодлоор би дор хаяж 5-аас залуу настай машин унадаг байх ёстой юм байх. Миний модлоор шинэ машин хөлөглөнөө гэдэг нь хүүхэд маллахтай ижил зардал гарна гэж үздэг тул машинтай байхдаа холбоотой зардлаа яаж хэмнэх талаар санаагаа хэлье.

In the past few years UB has become a city, where every decent guy/girl would own a car. Some of my friends have two cars, necessity to run a household: giving a lift to school aged children, going to work, camping, etc. Sometmes I wonder if there are more cars than honest, salary men/women in the town. 

Сүүлийн хэдэн жил ЮБи хотын гайгүй залуус, бүсгүйчүүд бүгд машинтай болжээ. Зарим найз нөхөд хүүхдээ хүргэх, авах, ажилдаа өөрсдөө явах, аялах гм гэр бүлийн хэрэгцээ, шаардлагаар хоёр машинтай байна. Хотын машины тоо шударгаар, цалингаараа амьдрагчдын тооноос лав давах байх гэж боддог

Бензин шатахуун, засвар үйлчилгээний үнийн өсөлт, ДСХ, замын бөглөрөө, түгжрээ, зам засвараас хамаарч машин өмчлөх зардал гэрлийн хурдаар өсч байна. Бензины үнэ, банкны хүү, элэгдэл хорогдлоо тооцсоны дараа гэр бүлийн зориулалттай жижиг машины долоон хоногийн цалингийн дөрөвний нэг орчимд дүйж очно. Энэ тоо баримт Австралид хамааралтай. 

 Cost of owning a car is skyrocketing due to increase in petrol price, maintenance costs, GFC, traffic jam, road works…After petrol, interest, depreciation and other operating expenses, the running costs for an average family sedan are now about a quarter of the average weekly wage. At least it is true in Australia.

Үүнээс гадна машины борлуулалтын зах зээл нь хүн төөрч, будилмаар. Машинаа сонгоход чинь тусалж чадахгүй ч гэсэн машинтай болохтой холбоотой санхүүгийн асуудалд чинь тусалж чадна. Хэрэвзээ чи хувийн бизнестэй бол энэ асуудлаар ня-ботой яриад үзээрэй.

To make matters worse, the car market is a potentially bewildering jungle. I can’t help you choose a car but I can help you to navigate the financial landscape of private car ownership. Talk to your accountant if you’re running a business.

New or used? Шннэ үү, хуучин уу?

Ховор, нандин цуглуулгын биш л бол унаа, тэрэг нь хорогдол ихтэй хөрөнгө. Хорогдол, элэгдэл гэдэг нь тухайн бараа бүтээгдэхүүн цаг хугацааны хувьд үнэ цэнээ алдахыг хэлнэ.

Except for antique and collectable varietis, cars are depreciating assets. Depreciation indicates that something loses value over time.

Generally speaking, new cars depreciate very quickly, losing 20 to 30 per cent of their value in the first few months of ownership. Take for instance a new family sedan: In the first five years it will cost the Australian owner equivalent of about $80 a week in just depreciation. 

Ерөнхийдөө, шинэ машин худалдан авснаас хойш эхний хэдхэн сарын дотор өөрийн үнийн 20-30 хувийг маш хурдан алддаг. Жишээлбэл, гэр бүлийн хэрэгцээний жижиг машин Австрали эзэндээ очсон эхний таван жилд долоо хоногт 80 орчим дойлуурын элэгдэлд ордог.

 The bonus of a used car is the original owner has already shouldered a heavy load of the depreciation. For example, a family sedan bought new in 2009 for A$39,000 will today fetch about A$20.000 (RedBook, 2011).

Хуучин машины сайн тал нь дээр дурдсан элэгдлийн зардлыг анхын эзэн нь үүрээд гарсан байдаг. Жишээлбэл, 2009 онд 39 мянган дойлуураар худалдан авсан гэр бүлийн жижиг шинэ машин өнөөдөр 20 орчим мянгын үнэтэй байна гэсэн үг  (RedBook, 2011).

If you’re concerned about the reliability of used cars, many dealers offer certified pre-owned cars with a warranty and motoring associations offer pre-purchase inspection.

Хэрэвзээ хуучин машины найдвартай байдалд санаа зовж буй бол ихэнхи борлуулагчид баталгаат хуучин машин санал болгодог ба салбарын ТББ нь худалдан авахаас өмнө үнэгүй оношилгоо хийлгэхийг санал болгодог юм.

Lease of buy? Түрээслэх үү, худалдаж авах уу?

Leasing a car is like renting a house or apartment- you get to use it for a while but you don’t get to own it. As well as a deposit, you pay a monthly leasing fee, usually for two or three years. At the end of the lease period you must give the car back or pay a residual value to keep it. The same principle applies to a yellow taxi in Mongolia

Санхүүгийн түрээс гэдэг нь байр түрээслэхтэй адил. Хүссэн зүйлээ авсан ч чи хэзээ ч өөрийн болгож чадахгүй. Урьдчилгаа төлбөрөөс гадна түрээсийн төлбөр, дунджаар 2-оос 3 жил төлдөг. Түрээсийн хугацаа дууссаны дараа машинаа эргүүлж тушаана, эсхүл үнийн зөрүүг төлөөд авч болно. Шар такси түрээслэхтэй ижил зарчим гэсэн үг.

When you take out a loan to buy a car, the repayments are based on how much you are borrowing (the loan principal) plus interest charges, calculated over a period of time. The average car loan is about five years. At the end of the loan period, you own the car outright. There is no residual balance to pay. Leasing repayments are usually lower than loan repayments on the same vehicle. This can free up cash flow in the short term, but the long-term costs of leasing are usually higher than buying.

Зээлээр машин худалдан авбал зээлийн эргэн төлөлт чинь хэдий хэмжээний зээл (үндсэн зээл) авснаас чинь болон зээлийн хүүгээс хамаарна. Автомашины зээл дунджаар 5 жилийн хугацаатай. Зээлийн хугацаа дуусахад машин шууд чинийх. Ямарваа нэгэн нэмэлт төлбөр байхгүй. Түрээсийн төлбөр нь зээлийн төлбөрөөс бага байдаг тул богино хугацаандаа бэлэн мөнгөний урсгал саадгүй орох боловч урт хугацаандаа түрээс нь худалдан авахаас өндөр өртөгтэй тусдаг юм.

My other concern is many people drawn to leasing because they can drive around in a car they can’t afford to buy. Living beyond own means is NEVER a good financial strategy. 

Миний санаа зовч буй бас нэг асуудал нь ихэнхи хүмүүс тухайн машинаа худалдан авах боломжгүй учраас түрээсээр авч унадаг. Боломжоосоо хэтэрсэн хэрэглээ гэдэг нь ХЭЗЭЭ ч мөнгө санхүүгийн сайн бодлого биш.

Credits goes to Tammy May, the director of MyBudget.

Comments on: "Driven to cut costs" (2)

  1. Gunbileg said:

    love to your posts!!!

  2. Харин тийм. Зүгээр л хэрэглээ шүү дээ. Миний машин 99 оных, аваад 2 жил болж байна. Үнэтэй гоё сайхан машинтай л адил зүгээр л явж байна, лагерь явж болж байна, хотоос ойрхон голын эрэг рүү явчихаж байна, хүүхдүүдээ хүргэж өгч авч байна, болж л байна даг. Ингээд 5 саяын машинаар болоод л байхад чинь яагаад 50 саяар машин авч унах ёстой юм бол.

Хариу үлдээх

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Өөрчлөх )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Өөрчлөх )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Өөрчлөх )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Өөрчлөх )

Connecting to %s

Шошгон үүл

%d bloggers like this: