Тэтгэлэг горилогсдод тусламж

Archive for Арван нэгдүгээр сар, 2010

Блог зочдоос хүсэх ину

Монголын шилдэг блогчдыг шалгаруулах уралдаан зарлагдсан юм байн. Би ичихгүйгээр өөрөө өөрийгөө нийгмийн сэдэвт блог хэсэгт нь нэр дэвшүүлчихлээ. Та бүхэн саналаа өгнө үү. Сүүлийн үед хийж байгаа мэдлэг, мэдлэгээ блогоор дамжуулан бусдад түгээх ажилдаа итгэл үнэмшил суларч байгаа учраас энэхүү тэмжээнд түрүүлдэггүй юм аа гэхэд дээгүүр давхих нь миинй хувьд урам зорилго өгнө гэж найдаж нэр дэвшив. Доорхи линкээр ороод саналаа өгөөрэй.

http://mongolbloggersevent.ideascale.com/a/dtd/Тэтгэлэг-горилгсдод-будаа-цагаа/89063-11190

БАЯРЛАЛАА

Хүндэтгэсэн

А. Алимаа

Rotary International scholar 1996-1997

Australian Development Scholarship awardee 2003-2004

Ford Fund Fellow 2007

Open Society Soros Foundation Fellow 2007

Australian Leadership Awardee 2009-2011

Сурталчилгаа

Орон нутгийн сонгууль

Өнгөрсөн долоо хоногийн амралтын өдрүүдээр манай мужид орон нутгийн засаг захиргааны сонгууль болж, хотын Засаг дарга нар, иргэдийн төлөөлөгчдийн тэргүүлэгчид сонгогдов. Хотын төв бизнес дүүрэг болох Аделайдын Мэрээр миний найз сонгогдсонд үнэн баяртай байна. Хуучин мэр ноён Харбисон Зүүн Бүсийн нутагшил, суурьшил орон сууцны байгууллагын ерөнхийлөгчөөр 2 долоо хоногийн өмнө сонгогдсон юм. Уг байгууллагын бүсийн хурлыг өнгөрсөн жил УБт зохион байгуулсан ба энэ жил 50 жилийн түүхт ойн хурал манай хотод болж өмнөх сар, болон сарын эхээр завгүй байлаа. (Энэ тухай дараа бичнэ).

Стивэн Ярвуд нь Аделайдын түүхэнд тодорсон хамгийн залуу мэр. Түүний тухай мэдээллийг http://city-north-messenger.whereilive.com.au/news/story/bold-bid-for-little-india/

Өнөөдөр багахаан хэмжээний найранд очиж одоогийн байдлаар сэтгэл өндөр байна. Найзтайгаа авахуулсан зургаа нотлох баримт болгоод хийчихье.

Лорд Мэр

Мэргэжил бүхэн сайхан…

“Мэргэжил бүхэн сайхан, түүний дотроос сонгосон мэргэжил бүр сайхан” Энэ үг намайг сурагч байхад их моодонд байсан, одоо ямрыг бүү мэд. Үнэхээр сонгосон мэргэжил сайхан уу?

Ямар хүн болох вэ гэдэг асуултад би бүр бага, сургуульд ороогүй цэцэрлэгийн бацкан байхдаа цэцэрлэгийн тогооч гэж бодох юмгүй хариулдаг байлаа. Тэр үед өдөрт 3 аяга уух юм нэг хүүхдэд өгдөг байсан бөгөөд багш нар нь олон дахин 00 оруулахаас залхуурдаг байсан юм уу, үнэхээр цаанаасаа төсөв мөнгө нь болдоггүй байв уу уух юм их бага өгдөг, байнга л ам цангаж байдаг байсан юмдаг. Орой орондоо оронгуутаа “ам цангаадээнэ” гэхээр ээж “шөнө унтаж байхад нь хулгана мөнгөн домботой цай авчирч өгнө, тэрнээс уугаарай” гээд хуга панаалдаад унтулчихдаг, нээрээ ч өглөө нь ам цангахаа болиод босоод ирдэг болохоор тэрүүнд нь итгэдэг байж дээ.

Сургуульд орсоны дараа ТВ-ээр гарч байгаа хүмүүс гоё харагдаад ТВ-ийн сурвалжлагч болох хүсэлтэй болов. Өөрөө ТВ- ээр гарснаасаа хойш харин тэр санаагаа орхисон юм.

Хувцас загвар зохион бүтээгч болно гэдэг хүсэл хамгийн бат, удаан тогтсон нь бөгөөд дунд сургуулиа төгсөхдөө хүртэл энэ бодлоо хаяагүй, конкурсдэж байлаа. Гэхдээ тэр жил энэ чиглэлээр элсэлт аваагүй, бас аав маань “Тэр дизайнер гэдэг хүн чинь Итали, Франц гэдэг хөрөнгөтөн оронд байхаас манайд байхгүй. Чи сайндаа л дэлгүүрт барааны мэргэжилтэн болно, тийм болохоор наад бодлоо хаяад хүүхдийн эмч бол” гэж их ятгасан даа. Би эмчийн мэргэжилд их дургүй байсан. Ээж минь эмч, гудамжинд таарсан хүн хүртэл өвчин зовлон ярьдаг, шөнө дөлөөр ч хамаагүй гэрт ирэд дагуулаад явдаг болохоор их л ядаргаатай мэргэжил санагддаг байсан. Харин ээж минь “энэ ааштай, тэвчээргүй хүн эмч болж чадахгүй” гэж хэлдэг байсан нь үнэний ортой. Ямар сайндаа гудамжинд таарсан хүн ээжээс “Миний толгой өвдөөл” гээд зөвлөгөө авах гэсэн чинь “энэ хүйтэнд малгайгүй толгой нүцгэн явж байгаа юм чинь мэдээж өвдийш дээ” гээд загнаад хаясан гэж миний багийн онигоо байдаг юм. Их л тэвчээртэй, зөөлөн хүн эмч болдог байх даа.

За тэгээд уралдаант шалгалтад эм зүйч болох зорилготойгоор 3-р группээр биологи, хими, орос хэлний шалгалт өгч, биотехнологи гэдэг мэргэжил сонгоод авчихлаа. Тухайн үед нам, засгийн Үнэн сонинд энэ мэргэжлийн талаар ихээхэн бичиж байсан ба хаана ч билээ дөв дөрвөлжин мод биотехнологийн аргаар гаргаж авсан, бас цэнхэр өнгөтэй сарнайны талаар бичсэн нь миний сонирхлыг татаж энэ мэргэжлийг сонгоход нөлөөлсөн юм. Түүнээс яг ямар хүн болохыгоо өөрөө ч ойлгоогүй л явсан даа. Надтай хамт их сургуульд сурч байсан хүүхдүүд чиг мөн ижил ойлголттой, анх хичээл эхлэхэд бүгдээрэ цагаан халатгүй очсон гээд лаборатори ажлаасаа хөөгдөж гарч байлаа.

Түүний дараа зах зээл эхлэв. Хөөрхий муу аав минь “зах зээл гээч нь эдийн засаг юм чинь миний охин эдийн засагч бол” гэж хэлж билээ. Тэр үед оюутан хариуцсан Хавх гэж хүн Москвад суудаг байсан бөгөөд “чи нягтлан бодогч бол, нэг газар нябо хийгээд явн”а гэж бас зөвлөж байсан сан. Гэвч нябо гэдэг ажлыг санхүүгийн техникум төгссөн хүн хийдэг байсан тул бас тиймхэн санагдаад эдийн засагч болсон юм. Зарим хүмүүс намайг энэ дипломыг худалдаж авсан гэж хэлдэг ч өдий болтол намайг гадаад оронд сурахад гол үндсэн баримт минь болсоор байгаа учраас би Украйн Улсын 3 шүдтэй сэрээ бүхий гербтэй, украйн, англиш дээр бичигдсэн Украйны Гадаад яам баталгаажуулсан энэ дипломондоо хамгийн их хайртай байдаг. Эдийн засагч мэргэжлийн хамгийн сайхан нь хөрвөх чадвар өндөр бөгөөд нэгэнт бүх зүйл мөнгө, санхүү, эдийн засгийн тооцоолол дээр суурилдаг тул ийш, тийшээ урваж шарвахад хялбар.

Сургуульдөө өмнө Төрийн удирдлагын магистраа хийхдээ эрсдэлийн удирдлагаар тезис бичсэн юм. Өөрийгөө нилээд гайгүй сурчихлаа гээд хөөрсөн амьтан Монголдоо очиж билээ. Гэтэл НҮБ ХХ-ийн Гамшгийн эрсдэлийг бууруулах төсөлд Олон нийттэй харилцах зөвлөхөөр ажилласнаас өөрөөр энэхүү мэргэшлийнхээ ид шидийг гаргах боломж олдоогүй юм даа. Гэтэл манай сургуулийн санхүүгийн газар намайг хоёр төсөл дээр шинжээчээр ажиллуулж, ур чадварыг дор нь ашиглаж байгаа юм.

Одоо сурч байгаа чиглэл маань тэс ондоо, БОЛОВСРОЛ. Үнэлгээ, тэр дундаа мэргэшлийн үнэлгээ. Манайд эрүүл мэнд, барилга, хуулийн салбар энэхүү мэргэшлийн зэргийн үнэлгээг хийдэг бөгөөд энд ирэхээсээ өмнө барилгын салбарын инженерийн мэргэжил дээшлүүлэх сургалт, үнэлгээг хариуцан ажилладаг байлаа. Монгол Улсын Зөвлөх инженер Ганзориг (техникийн ухааны Др) багш маань энэхүү тогтолцоог бий болгох гэж 90-ээд оноос хойш хүчин зүтгэж, суурийг нь тавьж чадсан юм. Онолын хувьд энэхүү үйл ажиллагааг төр бус, ТББ-ууд хэрэгжүүлэх ёстой боловч манайд аливаа зүйлийг төр хүлээн зөвшөөрөөгүй бол ач холбогдол буурдаг учраас төрийн байгууллага мэдэлдээ авч явуулж байгаа. Бусад салбарын хувьд эмч, багш, хуульч нар ч иймэрхүү зарчмаар явдаг. Төрийн албаны шалгалт авч байгаа үндсэн концепц мөн энэхүү ангилалд багтана. Харин Монголын тогооч нарын холбоо, Урлагын зөвлөл г.м ТББ байгууллагууд идэвхитэй сайн ажиллаж, төрд хүлээн зөвшөөрөгдөж чадсан нь дэлхийн жишигт нийцсэн сайн жишээ юм. 

Харин их дээд сургуулийн аккредитаци, боловсролын үнэлгээ зэрэг нь төрийн мэдэлд байх нь зөв. Манайд эдгээрийг Боловсролын яам хариуцдаг. Мэргэжлийн сургалтын хувьд одоогоор төр анхааралдаа авч мэргэжилтэй ажилчны дутагдлыг ойрын хугацаанд нөхөхөөр ажиллаж, Мянганы сорилын сан ба бус олон улсын байгууллагын хандив, зээл тусламжаар өргөн хүрээтэй үлй ажиллагаа явуулж эхлээд байгаа ба үр дүн нь 2015 оноос гарах болов уу даа. Тэр болтол яаж чиг сурталтаад хятад ажилчид ирээстэй хэвээр байх биз. Гэхдээ энд “ажилгүй иргэдийг мэргэжлийн сургалтад хамруулж” гэдэг халамжийн бодлогыг хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлоготой холиод бантан болгох нэг давалгаа явж байгааг анхаарах хэрэгтэй юм. Мөн тэр үй олон ажилчин анги бэлтгэснээс мэргэжлийн сургалтаар дипломтой даамал, техникүүд бэлдэх нь хүний нөөц багатай манай орны хувьд илүү оновчтой хувилбар баймаар санагддаг. Маниас мулгуу амьтан гэж юу байхав, бодлого боловсруулагч, тодорхойлогч мундаг мундаг боловсролтой THINK TANK-ууд мэдэж байгаа байлгүй дээ, тэ???

Дээд боловсролын зорилго нь юу юум бэ?

Нээрээ юу юум болаа?

Өнөөдөр сурч буй залуучуудын ихэнхи нь дипломтой болох гэдэг ангилалд багтана гээд шуудхан хэлчихье. Дипломны гол болох.  

Эдийн засаг бүхлээрээ дампуурсан 90-ээд онд манай улсын хүн амын өсөлтийн оргил үе буюу 70-80 оны хүүхдүүд дөнгөж нас биед хүрч байлаа. Жилд 10 мянгаар нь Зөвлөлтөд сургадаг, үлдсэнийг нь дотоодын 6 дээд сургууль, 10 гаруй тооны техникум, аймаг бүрт байх ТМС-д сургаж, “хуваарьгүй хоцрогчид” шууд үйлдвэрлэл дээр гардаг байсан мэргэжлийн боловсролын тогтолцоо нуран унаснаар засаг төрийн эрх баригчдад нэгэн томоохон толгойны өвчин бий болсон нь эдгээр ажилгүй, зорилгогүй ЗАЛУУ иргэдийг яах вэ гэдэг асуудал байлаа.  Хэрэвзээ энэ олон их дээд сургууль байгуулагдан тэдгээр залуучуудыг харъяалалтай болгоогүй бол 7 сарын 1 үйл явдал 2008 онд биш түүнээс өмнө болох байсан гэж би хувьдаа боддог. Хий дэмий зорилгогүй гудамжинд лааз өшиглөж явсанаас ХХХХ дээд сургуулийн оюутан гэдэг нэр алдар зүүгээд, автобусанд хөнгөлөлттэй, алдаг оног ч хичээлдээ явж, хууль, эдийн засагч нябо, маркетингийн менежер, менежерийн маркетинг мэргэжил эзэмшихээр, бүүр сүүлдээ байчихаад хоёр дээд сургуульд зэрэг сурч төгсөж буй залуучуудтай байх нь хүн амынх нь ихэнхи нь залуучууд болох манай орны хувьд тухайн үеийн хамгийн зөв шийдэл байсан биз.  Яагаад гэвэл хувь хүний төлөвшил, үзэл баримтлал нь бүрэн тогтоогүй залуучуудыг өдөөн турхирах, нийгмийн үймээнд татан оролцуулахад хамгийн хялбар байдаг. Та бүхэн санаж байгаа бол талбайн тэмцэлд оролцогчдын тоог нэмэгдүүлэхийн тулд халаас нимгэн оюутнуудад бэлэн мөнгө тарааж зохион байгуулалттайгаар жагсаасан гээд ТВ, сонин хэвлэл бүр бичдэг, ярьдаг. Тийм болохоор Африк, Латин Америкийн орнуудад болж буй төрийн эргэлтийн эхний фронтод залуучууд, эсхүл цэргийнхэн байдаг байна. Цэргийнхэн бол яахав дээ, тушаал авлаа, “гүйцэтгэе”

Эдгээр хүүхдүүд монголын боловсролын үнэ цэнийг ойлгосноор гадаадад сургуульд сурахыг эрхэмлэдэн, чадлийнхаа хэрээр хичээж байна. Зарим нь ч аргаа олохгүй, зарим нь арга залиар гадаадад сурахаар, ажиллахаар явж байна. Аз од нь гийсэн хүмүүс ч тэдний дотор бий. Харин юу сурч, юуг ойлгож буцав гэдэг нь хамгийн чухал болохоос бүгд дэлхийн баячуудын хүүхдүүд сурдаг өндөр үнэтэй сургууль руу алалцах хэрэгтэй ч юм уу, үгүй ч юм уу??? Чадаж байгаад боломж нь байвал Харвард, Оксфордод сурах хэрэгтэй. Түүнээс алийгаа ч ойлгоогүй байж, хамгийн сайн, шилдэг гэж давхиад байгаа нөхдүүдийг харахаар инээд хүрээд дөгөөмөөр санагдаадээдийн. Вахахаха.

Австрали амьдрал:Эмнэлэг

Энэхүү нийтлэлийг уншаад эмнэлгийн чиглэрээр өөрийн бодож явдаг зүйлээ бичихийг хүслээ. Юуны өмнө Монголын эрүүл мэндийн үйлчилгээг Австралийнхтай харьцуулах гэсэн юм. Өөрсдөө дүгнэлтээ гаргана биз?

http://news.gogo.mn/r/77071

Дээрхи үйл явдалд Одгэрэл гэдэг эмч 18 цаг болсон болохоор ажлаа тарж байсан юм байна. Та нар өөрсдөөрөө жишээл дээ. Орой ажил тарахаа дөхөхөөр бүгд “догдолж” эхэлдэг биз дээ. Сэтгэл судлаачид ажлын цаг дуусах дөхөхөд анхаарал төвлөрөлт, эрч хүчээ алдсан байдгийг аль дээр судлаад нотолчихсон.

1. Монгол эмч нар авилгач

Өвчтөнүүд нь танил талаараа эмнэлэгт хэвтдэг. Дээр хэлсэн тохиолдолд чиг гэсэн өөрийн хамаатнаараа “яриулж байгаад” Эрчимт эмчилгээний тасагт хэвтсэн байгаа биз? Гэтэл эрчимт эмчилгээний тасагт хэвтэх хүүхдийн ор хязгаартай тул яг тухайн үед уг тасагт хэвтэх “болзол” хангасан хүүхэд тухайн үйлчилгээг авч чадахааргүй байсан байгаа биз? Би ингэж хэлснээрээ төрүүлсэн үр нь үхэл амьдралтай тэмцэж буй эхийг буруутгах гэсэнгүй. Буруу тогтолцоо, систем, хүмүүсийн хандлага хэрхэн гамшигт хүргэж байгааг харуулах гэсэн юм.

Аль ч оронд өвчтөнүүд талархсан сэтгэлээ илэрхийлж эмч нарт гарын бэлэг өгдөг юм байна. Цалингийн хувьд Монголтой харьцуулшгүй Австрали эмч нар ч гэсэн “авилга” авдаг гэвэл та нар итгэх үү?Миний найз Австрали хүүхэн нойрсуулагч эмчээр ажилладаг. Анх эмчийн эрхээ аваад GP буюу манайхтай зүйрлэвэл өрхийн эмч гэх юм уу даа тийм ажил хийж байхдаа вино худалдаж авч үзээгүй гэж байсан. Мөн саяхан түүний өвчтөн нь хайрцаг Шандон Моё өгч, бид сайхан найрласан. Хэрэв эмч нарыг бүхэлд нь авилгачаар нь дуудаад байгаа хүмүүс үүнийг уншвал юу гэж хэлэх бол гэдэг нь их сонин байна.

Монголдоо алдартай гавьяат эмчээр эмчилгээ бичүүлээд эмийн хордлогод орж эмнэлэгт хэвтэж байлаа. Хэрэв эрүүл мэнд, сэтгэл санаагаараа хохирсон би заргалдсан бол юунд хүрэх байсныг мэдэхгүй. Миний эрүүл мэнд эрхтэн системд гарсан хохирол, сэтгэл санааны хохирол, эдийн засгийн хохирол г.м-ээ мөнгөн дүнгээр хэмжээд заргалдсан бол заргаа авах байсан байх. Гэхдээ нэгэнт мэргэжлийн хариуцлагын даатгалын тогтолцоо байхгүй үед гавьяат эмчийг эмчлэх эрхгүй болголоо гэхэд тэр хүний цаашид эмчилж чадах хэдэн хүнийг хохироох байсан бол? Дараа нь тэр эмчтэй уулзахад уучлал гуйсан бөгөөд би чамайг тийм эмний аллергитэйг мэдээгүй, асуугаагүй миний буруу гэж хэлж байсанд нь талархаад өнгөрсөн.

Энд нарийн мэргэжлийн эмчид үзүүлнэ гэдэг дор хаяж 4 сар оочерлодог. Нүдний нарийн мэргэжлийн эмчид үзүүлэхийн тулд би лав одоогийн байдлаар 7 дахь долоо хоног дээрээ хүлээж байна. Эндхийн стандартаар амь насанд тулаагүй үед нарийн мэргэжлийн эмчид үзүүлэхийн тулд 3 даваа давна.

1. Өрхийн эмчдээ үзүүлж, нарийн мэржлийн эмчид үзүүлэх зайлшгүй шаардлагатайгаа нотолсны дараа уг эмчээс захиа авснаар дараагийн шатлалын эмнэлэг рүү шилжинэ. Манайх шиг шууд ардын эмчийн үүдэнд нь зад оочерлож байгаад орно гэсэн юм байхгүй. Хүлээх дундаж хугацаа 4 сар

2. Тэр эмчтэйгээ уулзаад асуудал шийдэгдэхгүй, баахан шинжилгээний бичиг авах ба тэр шинжилгээний хариу гарахад бас 7-10 хононо. Тэгээд нөгөө эмч дээрээ дахиад цаг аваад очиход чиний шинжилгээний хариу тэр эмчид электрон хэлбэрээр очсон байна. Хэрэв мэс засал хийх шаардлагатай гэвэл дахиад хэдэн сар эмнэлгийн ор хүлээнэ. Энэ бол нийтийн эрүүл мэндийн үйлчилгээ.

Хэдийгээр эрүүл мэндийн даатгалтай боловч даатгал 100 хариуцахгүй, 80%-ийг нь даагаад байх шиг байгаа юм. Хувийн эрүүл мэндийн үйлчилгээ авбал тэрнээс 3-4 дахин үнэтэй. Харин үйлчилгээ нь чанарын хувьд ярих юм байхгүй.

Нэг эмчийн нэг өвчтөнтэй тулж ажиллах хугацаа өрхийн эмч 30 минут, нарийн мэргэжил 45 минут. Гэтэл манай эмч нар ханиад томууны дэгдэлттэй үед өдөрт дунджаар 30 хүн үздэг. Тэр эмч ардаа гэр бүл, үр хүүхэдтэй, хөгшин хөвөөтэй ХҮН. Тэдэндээ ханиад томууны вакциныг нь ч хийж өгч чаддаг үгүйг мэдэхгүй. Миний ээж эмч хүн тул аливаа ханиадны сургаар хамгийн түрүүнд хүрч хөөрхий аав минь “чи өөрөө үргэлж вирус дунд байсаар байгаад дархлаатай болчихсон, бид хэлмэгдэж байна” гэж гомдоллож суудагсан.  Тангараг өргөсөн гэдэг сайхан нэрийн дор хамгийн хүнд нөхцөлд ажиллуулдаг. Та нар гэмтлийн эмнэлгийн хүлээн авах дээр очоод 1 цаг ажиглаад суугаад үзээрэй. Яагаад мэс заслын эмч нар архичин болдогийг ойлгоход нэг их ухаан хэрэггүй.

Би хэн бэ???

Соёлын хоёрдмол шинжийн тухай жижиг судалгаа хийх явцад энэхүү асуултад хариулах нь хувь хүний өөртөө итгэх итгэл, цаашид амжилтад хүрэхэд маш их чухал үүрэгтэй гэж үздэг болох талаар нилээд их зүйл уншиж мэдэв.

Соёлын антропологи чиглэлээл МУИСургуулийн Нийгэм, соёлын сургуулийнхан их судалгаа хийдэг бөгөөд саяхан Д. Бум-Очирын бөө мөргөлийн талаар хийсэн ярилцлагыг уншиж байсан. Их юм уншиж судалсан хүн цорын ганц үнэн гэж байхгүй гэдгийг ойлгодог учраас Бумаагийн хариулт бол өөрийгөө таньсан хүний хариулт байна гэж дүгнэв. Гэтэл коммент үлдээсэн хүмүүсийн сэтгэгдэл намайг үнэн гайхшруулав. Ихэнхи хүмүүс “Ийм юм мэдэхгүй, тодорхой хариу өгөхгүй” гээд ихэд эгдүүцэцгээсэн нь миний анхаарлыг ихэд татаж энэ талаар бичихэд хүргэлээ.

Өөрийгөө таниагүй, хэн болохоо мэдээгүй хүн нийгмийн идеаль руу тэмүүлдэг ба тэр нийтлэг хэмжүүрээр бусад хүмүүсийг дүгнэдэг боловч өөрийгөө тэр хэмжүүрт хүрч буй эсэх талаар сайтар бодож тунгаах нь ховор байдаг байна. Үүний тод жишээ нь хэн нэгэн амжилтад хүрсэн хүнийг үгүйсгэдэг, тэгсэн мөртлөө өөрөө тэр хүний хийсний 1%-д тэнцэхээр ч зүйл хийгээгүй байх нь бий. Тэрийгээ зөвтгөхдөө миний хувь заяа, бид өөр хүмүүс, тэр хүнд илүү боломж байсан, надад байгаагүй гээд зүсэн зүйлийг тайлбар хэлцгээдэг юм. Бүүр ойрын жишээ авъя. Ихэнхи хүмүүс надад “чи хэл сайтай юм чинь тэтгэлэг хүртэхэд амархан” гэж хэлдэг бөгөөд би ийм хүмүүст “чи ч бас хэлээ сураад тэтгэлгээр сурч болно ш дээ” гэхээр “өө бүтэхгүй, зав байхгүй, хөгширсөн, мөнгө байхгүй, хүүхдээ л сайн сургая бла-бла- бла” гэнэ. Хэрэв анзаарвал эдгээр хүмүүс сурах эрмэлзэл байхгүй байгаа биз? Тэгээд яагаад энэ муу дандаа хүний мөнгөөр сурдаг юм бэ гэж атаархаад байдгийг нь би ойлгодоггүй. Би тэдний жаргах замд садаа болоогүй баймаар юм.

Дараагийн бүлэг хүмүүс бол шууд “одоо сурч боллоо ш дээ чи”.  Яагаад гэвэл тэдгээр хүмүүс зөвхөн өөрийн ертөнцдөө амьдардаг, цалин мөнгө хүрэхгүй, хэцүү байна гэж гомдоллох боловч түүнийгээ өөрчлөх талаар ямар нэг алхам хийдэггүй, нийгмийн хар массыг бүрдүүлэгчид. Энэ хүмүүс өөрсдийгөө огт таниагүй, хэн болохоо мэдээгүйчүүд бөгөөд мэдэхийг ч хүсдэггүй. Ном зохиол, олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр олж авсан мэдээллээр тархиа зад угаалгагчид учраас энэ муу авилгачдаас болоод жаргаж чадахгүй байгаа эх орончид юм. Тэдгээр хүмүүсийн хувьд гадаадад гарсан хүмүүс бол амиа бодогчид, урвагчид, бузар булай амьтад. Өөрөөр сэтгэж болно гэдгийг ойлгодоггүй, ойлгохыг ч хүсдэггүй. Гэхдээ гадаадаас бэлэг авах дуртай, мөнгө явуулаач гэж хамаатан саднаа дарамтлагчид.

За дараагийн бүлэг бол өөрчлөлтийг хүсэвч аргаа олохгүй байгаа хүмүүс. Гэхдээ эдгээр хүмүүс дотроо бас хоёр янз. Өөрсдийгөө таньсан буюу яах гээд англи хэл сураад байгаа, яах гэж Австралид сурах гээд байгаа зорилгоо ойлгосон нөхдүүд. (Эх орноо хөгжүүлэх гэж л хэлэв дээ, KKKK). Тэдгээр хүмүүст энэ блог зориулагдсан бөгөөд юмыг яаж мэдэхэв хэрэг болж магадгүй гэж бодоод эргэлддэг хүмүүс ихэнхидээ нэг асуултаа мянга давтан асуух ба зөвхөн өөртөө зориулж хариулахыг хүсэцгээдэг. Хэрэв өөрийгөө таньсан хүн эдгээр бичлэгийг уншвал авахаа аваад, хаяхаа хаяж, өөрт ашигтай хувилбарыг гаргаж ирдэг. Түүнээс ам руугаа бэлэн хоол хийлгэх гээд би Австралид сурмаар байна, яахуу гэж байгаа хүмүүс бол өөрсдийгөө таниагүй, яах гэж ийшээ ирж сурах гээд байгаагаа ч ойлгоогүй нөхдүүд юм. Ийм хүмүүс гадаадад гарахаараа жинхэнэ нусаа хацартаа наадаг бөгөөд нээх их гомдол бухимдал болсон этгээдүүд гүйгээд байдаг. Өөрөө сонголт хийж ирчихээд хэнд эрхлээд, тунирхаад байдаг нь ёстой ойлгомжгүй шүү дээ.

“Жохари цонх” онолыг удирдлага, менежмент, боловсрол, сэтгэл зүй, социологиор сурсан хүмүүс үзсэн байдаг. Уг онолд суурилан хүний хөгжлийн онолыг тайлбарлавал мэдэхгүйгээ мэддэггүй хүмүүс;  мэдэхгүйгээ мэддэг боловч мэдэхийг хүсдэггүй хүмүүс нийгмийн хөгжилд хамгийн их саад болдог юм.  Харин мэдэхгүйгээ мэддэг, мэдэхийг хүсдэг;  мэдэхгүйгээ мэддэг түүнийгээ хүлээн зөвшөөрдөг хүмүүс нь нийгмийн давхаргад зонхилвол хөгжил хурдасдаг байна. 

Ерөнхийд нь хэлбэл бусдын  “өөрийг” хүлээн зөвшөөрч, хэн нэгний эрх ашгийг хөндөхгүйгээр зэрэгцэн оршиж, харилцан ашигтай, бие биенээ дэмжиж амьдардаг учраас дов жалгын хэмжээнд сэтгэн, дороо дэвхцэх бус, урагшаагаа ирээдүйгээ харж чаддаг юм.

Баруунтан vs зүүнтэн

Либерал vs Социал демократ

Хөрөнгөтөн vs масс ард

Улаантан ба цагаантан

Ху ба А нам

Манайхан ба дайсныхан г.м талаар

http://www.mongolnews.mn/i/12620

Шошгон цуваа